Tanım
Elektrostatik Boya Operatörü; otomobil, makine, uçak ve benzeri endüstri dallarında boya ve boyama yüzeylerini hazırlayan ve elektrostatik boyama işlerini yapan kişidir.
Görevler
Elektrostatik Boya Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Toz ve yaş boya ekipmanının kontrol ve bakımını yapmak.
- Boyama yüzeyini hazırlamak.
- Boya hazırlamak.
- Boya testi yapmak.
- Boyama sürecinde kullanacağı alet ve donanım ile katkı maddelerinin miktarını ayarlamak.
- Boya fırınını çalışır hale getirerek elektrostatik boyama yapmak.
- Boyanmış iş parçasını fırınlamak.
- Üretimle ilgili kayıtları tutmak.
- Çalışma mahallinin ve kullanılan takım, alet ve donanımın günlük temizliğini yapmak ve bunları bir sonraki kullanıma hazır halde bulundurmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Askı teli
- Ayırıcı (siklon)
- Boya kabini
- Boya robotu
- Boya tabancası
- Boya test cihazları
- Büret
- Cam ölçü-numune kabı (beher)
- Eldiven
- Elektrik süpürgesi
- Fırın
- Filtre
- Gözlük
- Hava hazırlama-kurutma cihazı
- Hava şartlandırıcısı
- Isıtıcı lamba
- Jeneratör
- Kompresör
- Kontrol paneli
- Kronometre
- Maske ölçü cihazları
- pH metre
- Pipet
- Pompa
- Redresör
- Taşıyıcı bant (konveyör)
- Terazi
- Aktivasyon malzemeleri
- Bant
- Bez çeşitleri
- Mineralize su
- Fırça
- Fosfatlama malzemeleri
- İndikatörler
- Kataforez boya ve solventleri
- Kimyasal maddeler
- Kromatlama banyo malzemeleri
- Macun çeşitleri
- İskeleme kağıdı
- Pasivasyon malzemeleri
- pH kağıdı
- Sıcak boya sökücüler
- Toz boya
- Yağ alma malzemeleri
- Yaş boya
- Zımpara
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Elektrostatik Boya Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
- Ayrıntılara özen göstermek
- Renk algısının iyi olması
- Dikkatli ve sabırlı olmak
- Temiz ve titiz çalışmak
- Yönergeye uyabilmek
- El becerisinin gelişmiş olması
- Kimyasal maddelere karşı alerjisinin olmaması
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamları, yapılan işin boyut ve çeşidine göre farklılık göstermekle birlikte genellikle kapalı alanlardır. Görev çoğunlukla ayakta ve çeşitli aletler kullanılarak yürütülür. Kapalı alanların dışında zaman zaman açık havada çalışma durumları da olabilir.
Meslek elemanları çalışırken kişisel koruyucu maske, kulaklık, baret, krem, eldiven ve iş elbisesi kullanmak zorundadır. Çalışma ortamında kimyasal kokular bulunur.
Elektrostatik Boya Operatörü, çalışırken diğer çalışanlar ve meslektaşlarıyla iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezlerinin “İnşaat teknolojisi” alanındaki Boyacı kursunda verilmektedir.
Meslek genellikle işletmelerde işbaşında da öğrenilmektedir. İşletmelerde meslek eğitimi işe girme ile başladığından, işyerinin özelliğine göre görüşme yoluyla veya aynı işyerinde başka bir görevdeyken yeterli performans gösterilerek bu görevde yetiştirilme durumu söz konusu olabilir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kurslara katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
İlköğretim çağındaki kişiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası veya Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Halk eğitim merkezi kursları 840 /568 saattir. Eğitim süresince şu konular öğrenilir:
- Boyama yapılacak iş parçaları ve özellikleri
- Boyanacak parçaların yüzeylerinin nasıl ve hangi yöntemlerle temizleneceği
- Boyaların özellikleri
- Boyama aşamalarında kullanılacak alet ve malzemelerin kullanım şekli
- Fırının sıcaklığının ayarlanması
- Son kontrollerin yapılması
- İş başında sorumluluk ve yükümlülükler
- İşçi sağlığı ve iş güvenliği
İşyerlerinin yapısına göre değişiklik göstermekle birlikte, işyerlerinde 1-3 ay arasında işbaşı eğitimi verilmektedir. Bu meslek genellikle işyerinde bir kişinin gözetiminde öğrenilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Kursu başarıyla tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Elektrostatik Boya Operatörleri; otomobil, makine, uçak ve benzeri endüstri dallarında boyama öncesi yüzey ön hazırlığı ile boyama işlemlerinin yapıldığı işletmelerde çalışabilir.
Otomobil, makine ve uçak üretim sektörlerinde elektrostatik boya operatörlüğünün önemi gittikçe öne çıkmaktadır. Bu alanda iyi eğitilmiş ve tecrübeli elemana ihtiyaç duyulacağı öngörülmektedir. Meslekte gelişmiş makinelerin kullanılması birçok tehlike ve iş kazası riskini ortadan kaldırmıştır.
Meslek sahiplerinin kamu ve özel sektöre ait kurum ve kuruluşların elektrostatik boya ve uygulama tekniğiyle ilgili birimlerinde ve küçük boya atölyelerinde çalışma olanakları bulunmaktadır.
Gelecekte elektrostatik boya operatörlerinin daha gelişmiş NC ve CNC makineleri ile ekipmanlarını kullanmaları beklenmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Halk eğitim merkezlerinde eğitim görenler için ücret söz konusu değildir.
Geleneksel olarak usta-çırak ilişkisi içerisinde çalışarak mesleği öğrenenler, çalıştıkları gün süresince vasıfsız işçi yevmiyesi almaktadır.
Eğitim sonrası
Meslek eğitimi bittikten sonra ortalama aylık kazanç asgari ücretten biraz daha fazla olabilmektedir. İşyerlerindeki çalışma süresine ve bilgi düzeyine bağlı olarak ücret düzeyi artabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslekte ilerleme; ücret artışı ve daha büyük işyerinde çalışma şeklinde olabilir.
İş hayatında ilerleme
Küçük işletmelerde boya çeşitlerine göre bir uzmanlaşma olmamakla birlikte, büyük işletmelerde şu alanlarda uzmanlaşma olabilir:
- Elektrostatik toz boyama
- Yaş boyama
- Kataforez boyama
Benzer meslekler
- Sanayi boyacılığı ve uygulama teknisyeni
- Oto boyacı
- Metal kaplamacı
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya oluşturulurken meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınmıştır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Mesleğin eğiticileri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
