Tanım
Elektronik ve Haberleşme Teknisyeni; haberleşme sistemlerinin montaj, kontrol, bakım ve onarım işlemlerini kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.
Görevler
Elektronik ve Haberleşme Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Ölçüm ve hesaplama uygulamaları yapmak.
- Temel elektrik devre ve bağlantılarını yapmak.
- Temel elektronik uygulamalarını yapmak.
- Teknik ve meslek resmi çizmek ve okumak.
- Ofis paket program uygulamaları yapmak.
- Bilgisayar destekli tasarım yapmak.
- Endüstriyel kontrol ve arıza analizi yapmak.
- Bina içi haberleşme tesisatı kurmak, bakım ve onarımını yapmak; arızaları tespit ederek gidermek.
- Yerel dağıtım haberleşme şebeke ve tesisatı kurmak, bakım ve onarımını yapmak; arızaları tespit ederek gidermek.
- Telsiz telefonların arızalarını tespit ederek gidermek.
- GSM telefonların arızalarını tespit ederek gidermek.
- TV anten sistemlerinin kurulumunu yapmak.
- Uydu anten sistemlerinin kurulumunu ve yazılım güncellemesini yapmak.
- TV anten ve uydu sistemlerinde arıza tespiti ve onarımı yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Ampermetre, voltmetre, ohmmetre, avometre, multimetre ve benzeri ölçme ve kontrol cihazları.
- El breyzi, havya, pense, tornavidalar, kargaburnu, anahtar takımları, su terazisi, şakül ve benzeri el takımları.
- Çeşitli kablolar, yalıtım malzemeleri, fiş, ray, cıvata ve somun gibi gereçler.
- Avometre.
- Sinyal jeneratörleri, osilaskop, mikrofon, hoparlör, kulaklık, özel amaçlı konvektörler ve elektronik bileşenler.
- Haberleşme sistemleri test cihazları.
- Bilgisayar ve ilgili yazılımlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Elektronik ve Haberleşme Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimleri, bilgisayar ve yabancı dil konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Sesleri ayırt edebilmek.
- Kapalı ortamlarda çalışmaktan rahatsız olmamak.
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı olmak.
- Sorumluluk duygusu gelişmiş olmak.
- Başkaları ile işbirliği içinde çalışabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Haberleşme cihazlarının imalinde görev yapan haberleşme sistemleri teknisyenleri ve telekomünikasyon teknisyenleri; fabrika ve atölye gibi kapalı, aydınlatılmış ve dış uyarılardan yalıtılmış mekânlarda çalışırlar.
Montaj, bakım ve onarım çalışmalarında ise haberleşme cihazlarının bulunduğu ortama göre kapalı mekânlarda veya açık havada çalışabilirler. Çalışılan kurum ve kuruluşların şartlarına ve işin niteliğine göre vardiyalı çalışma da söz konusu olabilir.
Çalışma sırasında teknisyen öncelikle alet ve malzemelerle ilgilenir. Zaman zaman diğer meslektaşları ve iş sahipleriyle iletişim kurması gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanı Elektronik ve Haberleşme dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanı Haberleşme Sistemleri dalında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği ve uygulama süreci şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Elektronik ve Haberleşme Teknisyenleri; haberleşme cihazlarının imali, kurulması, bakım ve onarımı konularında faaliyet gösteren şu kurum ve kuruluşlarda çalışabilirler:
- Türk Telekom
- TRT
- Silahlı Kuvvetler
- GSM şirketleri
- Özel telekomünikasyon şirketleri
Haberleşme, ilk çağlardan beri insanoğlu için bir gereksinim olmuştur. İnsanlar birbirlerine mesajlarını iletebilmek için farklı yol ve yöntemler denemiş, bu yöntemleri geliştirmek için sürekli yeni arayışlarda bulunmuştur. İlkel ve doğal yöntemlerle başlayan haberleşme, zamanla daha teknik, çeşitli ve hızlı yöntemlere dönüşmüştür.
Haberleşme cihazlarının önemli bir ihtiyaç hâline gelmesi, bu alanda yetişmiş teknik eleman ihtiyacını da artırmıştır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe başlandığında asgari ücret üzerinden bir kazanç edinilmektedir. Bu kazançta; deneyime, işteki performans ve pozisyona, çalışılan yerin yapısı ve büyüklüğüne göre 2-3 kat artış olabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanı Elektronik ve Haberleşme dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi hâlinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Elektronik ve Haberleşme Teknisyenleri, deneyim süresinin artması ve kişisel gayretle baş teknisyenliğe kadar yükselebilirler.
Ek bilgiler
Kaynak metinde bu başlık altında ayrıca bilgi yer almamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Meslek lisesi öğretmenleri.
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği.
- Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları yönetmeliği.
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü, Eylül/2007.
- MEGEP İş Piyasası Meslek Standartları Dokümanları.
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
