Tanım
Elektrik Tesisatçısı ve Pano Montörü/ Elektrik Tesisatçısı; bina içinde ve dışında, yüksek gerilim tesisatı hariç elektrik tesisatının yapılması, bakımı ve arızalarının giderilmesi işini yapan kişidir.
Görevler
Elektrik Tesisatçısı ve Pano Montörü/ Elektrik Tesisatçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Bağlantı gücü 16 KW’a kadar olan binaların elektrik içi tesislerinin plan, proje, resim ve hesaplarını hazırlar.
- Bağlantı gücü 75 KW’a, 400 volta kadar olan tesislerin elektrik iç tesisatını yapar.
- Bağlantı gücü 500 KW, 400 volta kadar olan tesisleri işletir ve bakımını yapar.
- Kendileri tarafından yapılan tesislerin bakım, muayene, bağlantı ve kabulü için gerekli işlemleri tamamlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Avometre (ampermetre, voltmetre, ohmetre), wattmetre ve sayaç.
- El matkabı, havya, pense, tornavida, kargaburun, kontrol kalemi, çekiç, keski ve yan keski.
- PVC (plastik) boru ve spiral (bükülgen) boru.
- Kılavuz ve yalıtım malzemeleri.
- Duylar, anahtar ve priz çeşitleri.
- Sıva üstü, ankastre ve antigran enerji dağıtım tabloları.
- Sigorta ve şalter çeşitleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Elektrik Tesisatçısı ve Pano Montörü/ Elektrik Tesisatçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- El becerisi olan.
- Dikkatli ve tedbirli.
- Yönergeyi izleyebilen.
- Sorumluluk duygusu gelişmiş.
Çalışma ortamı ve koşulları
Elektrik Tesisatçısı ve Pano Montörleri bina içinde ve dışında görev yapar. Çalışma ortamı tesisatın kurulduğu yere göre değişir; ancak genellikle kapalı ortamlarda çalışırlar.
Elektrik tesisatının yapımı ve arızalarının giderilmesi sırasında farklı hava koşullarında ve yüksek yerlere tırmanarak zor şartlarda çalışmaları gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde “Elektrik-Elektronik Teknolojisi” alanının “Elektrik Tesisat ve Pano Montörlüğü” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ise ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Elektrik Tesisatçısı ve Pano Montörünün iş bulma olanakları oldukça geniştir. Genellikle özel sektöre ait işletmelerde çalışma olanağı bulunur.
Kanunlarda belirlenen şartları yerine getirmeleri durumunda kendi işyerlerini açabilirler.
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan daha az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre artabilir.
Kendi işini kurduğunda asgari ücretin 4-5 katı gelir elde edebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettiklerinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Bakım elektrikçisi.
- Elektrik teknisyeni.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Elektrik tesisatçısı ve pano montörü/Elektrik tesisatçılarının yetki ve sorumlulukları “Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Yönetmeliği”.
- Çıraklık Eğitimi program kitapçığı.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
