Tanım
El ve makine dikişçisi, önceden kesilmiş olan kumaşları veya derileri makine ile diken, ince dikişlerini elle yapan ve kusurlu giysileri onaran kişidir.
Görevler
El ve makine dikişçisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Dikilecek malzemeye uygun renk ve kalınlıkta ipliği seçer ve makineye takar.
- Makineyi, dikimi yapılacak malzemeye göre hazırlar.
- Kesilmiş olarak gelen parçaları diker.
- Birleştirilen parçanın üst dikişlerini geçer.
- Düğme, kopça ve kanca gibi malzemeleri el veya makine ile gereken yerlere diker.
- Dikilen parçaları kontrol eder.
- Kullandığı makinenin bakımını ve basit onarımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Bu meslek elemanı nesnelerle çalışır. Çalışmalarında şu araç, gereç ve ekipmanlardan yararlanır:
- Ev tipi veya sanayi tipi dikiş makinesi
- Kumaş ve deri gibi tekstil malzemeleri
- Makas
- Mezür
- Yüksük
- Overlok makinesi
- Düğme
- Kanca
- Kopça
Mesleğin gerektirdiği özellikler
El ve makine dikişçisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Çok dikkatli olmak
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Rutin çalışmadan hoşlanmak
- Sabırlı ve sakin olmak
- Kendisine verilen işi istendiği şekilde ve süresi içerisinde yapmaya özen göstermek
Dikkati dağınık olan, belirlenmiş işleri tekrarlamaktan sıkılan ve değişiklikten hoşlanan yaratıcı kişiler mesleği yürütmekte zorlanabilirler.
Çalışma ortamı ve koşulları
El ve makine dikişçileri genellikle tekstil atölyelerinde ve terzi atölyelerinde çalışırlar. Çalışma yerleri gürültülü ve zaman zaman rahatsız edici kokuların bulunduğu ortamlar olabilir. Deri sanayisi bu tür ortamlara örnek olarak verilebilir.
Meslek elemanı çalışmasını oturarak yürütür. Çalışma saatleri hafta içi tam gün ve cumartesi günlerini kapsar. Çalışma sırasında diktiği malzeme ve dikiş makinesiyle ilgilenir; gerektiğinde diğer çalışanlarla iletişim halinde olabilir.
Çalışma sırasında dikkat edilmediği takdirde ele iğne batması söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezlerinde “Giyim Üretim Teknolojisi” alanındaki Düz Dikiş Makineci kursunda verilmektedir.
Ayrıca belediyeler ile özel kurum ve kuruluşlar tarafından açılan meslek kurslarında ve işyerlerinde de mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişi meslek eğitimine katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
İlköğretim çağındakiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, valiliğin izni ile etkinliklere katılabilir.
Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulmaktadır.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 542 / 336 saattir. Eğitim süresince şu konularda eğitim verilmektedir:
- Kullanılacak alet ve makinelerin tanınması
- Makine kullanımı
- Makine bakımı
- Makine onarımı
- Makinede üçgen, kare, dairesel ve düz dikiş şekilleri
- Spiral ve pekiştirmeli dikiş şekilleri
- Yaka, kol, manşet ve roba dikişleri
- Etiket ve süs dikişleri
- İlik açma
- Düğme dikme
İşbaşında eğitim veren kuruluşlarda eğitim süresi 1,5-3 ay arasında değişmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
El ve makine dikişçisi genellikle tekstil atölyelerinde ve terzi atölyelerinde çalışır.
Giyinmek insanların temel gereksinimlerindendir. Bu açıdan düşünüldüğünde bu meslek her zaman varlığını sürdürecektir. Ancak bu sektörde işyerleri zaman içerisinde ekonomik değişime uğrayabilir.
İşveren, piyasa durumuna göre elemanlarını işten çıkarabilir ya da belirli aralıklarla tekrar çağırabilir. Bu dönemde ücret ödenmemektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Halk eğitim merkezlerinde kursa katılan kişiler masraflarını kendileri karşılarlar. Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Meslek eğitimi bittikten sonra ortalama aylık kazanç asgari ücretten biraz daha fazla olabilmektedir. İşyerlerindeki çalışmalara ve bilgi düzeylerine bağlı olarak ücret düzeyi artabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerleme hakkında bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
El ve makine dikişçisi, çalıştığı işyerinde atölye ustası veya şefi olabilir.
Ayrıca kendi atölyesini kurarak fason üretim yapabilir. Fason üretim, firmalardan dikime hazır halde kesilmiş kumaşlar alarak üretim yapmayı ifade eder.
Benzer meslekler
- Erkek terzisi
- Kadın terzisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Mesleğin icra edildiği işyeri
- Eğitim yerleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
