Tanım
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurum veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere el sanatları ve dekoratif sanatlarla ilgili bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazandıran kişidir.
Görevler
El sanatları ve dekoratif sanatlarla ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına ve hangi yöntemlerle kazandırılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.
- Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde çalışma planını uygulayarak öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- Çevresinde alanıyla ilgili gelişmeleri izler ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Alanıyla ilgili yöresel araştırmalar yapar ve bunları öğrencilere aktarır.
- Teknolojik gelişmeleri izler ve programlara yansıtır.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur, yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeninin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanıyla ilgili meslek dersleri eğitim-öğretim programı.
- Yıllık ve günlük çalışma planları.
- Not defteri, ders defteri ve yoklama fişi.
- Öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları ve yardımcı kitaplar.
- İş ve işlem yaprakları ile bilgi yaprakları.
- Meslek alanıyla ilgili çeşitli teknik yayınlar.
- Dekoratif sanatlarla ilgili çeşitli araç ve gereçler.
- El tezgâhı.
- Dikiş makinesi.
- Deri trikotaj makinesi.
- Cendere ve cendere kalıpları.
- El ütüleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Şekil algısı ve çizim yeteneği yüksek olmak.
- Estetik görüş sahibi ve yaratıcı olmak.
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek.
- El becerisine sahip olmak.
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilmek.
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilmek.
- Dikkatli olmak ve işine özen göstermek.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek.
- Sabırlı olmak.
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilmek.
- Kendini geliştirmeye istekli olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeni genellikle sınıfta ve atölyede görev yapar. Görevini çoğunlukla ayakta yürütür.
Çalışma ortamı biraz tozlu ve kokuludur. Kokulara alerjisi olan, solunum zorluğu çeken veya alerjik rahatsızlığı bulunanların bu mesleği yapması güç olabilir.
Meslek mensupları çalışırken öğrenciler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişimde bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
“El Sanatları Teknolojisi” bölümü mezunlarından, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak olan Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programını başarıyla tamamlayanlar El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeni olarak atanabilir.
Lisans eğitimi sırasında pedagojik formasyon eğitimini kapsayan dersleri alan ve diplomalarının arka yüzünde “Pedagojik formasyon eğitimini tamamlamıştır.” ifadesi bulunanlar da El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmeni olarak atanabilir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen şartları taşımak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Dekoratif Sanatlar Öğretmenliği ve Çiçek Örgü Dokuma Öğretmenliği lisans programlarına dikey geçiş yapabilir.
Öğrenciler üçüncü sınıfta staj, dördüncü sınıfta ise öğretmenlik uygulaması yapmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Eğitimde meslek dersleri ağırlıklı olarak verilir.
- Öğrenciler eğitimleri sırasında okullarda uygulama yapar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanlarının büyük çoğunluğu Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel kız meslek liseleri, kız teknik liseleri ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapar. Halk eğitim merkezleri, olgunlaşma enstitüleri ve pratik kız sanat okulları bu kurumlar arasında yer alır.
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmenleri sınıf ve atölye ortamında aşağıdaki alan ve dallarla ilgili dersleri verebilir:
- Trikotaj ve Kuyumculuk Teknolojisi alanlarıyla ilgili atölye dersleri.
- El Sanatları, Deri Aksesuarları, Yapma Bebek ve Dokuma dallarının ortak alan, teorik ve uygulamalı meslek dersleri.
- Meşguliyet terapisi ve kutlama organizasyonu alanının teorik ve uygulamalı meslek dersleri.
- El Sanatları Teknolojisi alanının El Dokuma, Halı Desinatörlüğü, Dekoratif El Sanatları ve Dekoratif Ev Tekstili dallarının alan ortak ve dal dersleri.
- Sanat ve Tasarım alanının Dekoratif Sanatlar dalının dersleri.
- Seramik ve Cam Teknolojisi alanının Çinicilik, Alçı Model Kalıp, Tornada Form Şekillendirme, Sır Üstü Dekorlama, Serbest Seramik Şekillendirme, Cam Şekillendirme, Tezyinat, İndirme ve Vitray dallarının alan ortak ve dal dersleri.
- Çini Dekorlama.
- Model ve Kalıp Hazırlama.
- Seramik Dekorlama.
- Seramik Şekillendirme.
- Cam Ürün İşlemeciliği.
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmenleri çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlarda eğitimci, uzman, yönetici ve alanıyla ilgili sanat danışmanı olarak çalışabilir. Ayrıca kendi işyerlerini açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen öğrenim ve katkı kredisi ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağladığı kredi ve burs olanaklarından yararlanabilir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda alan öğretmeni olarak görev alanlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışır. Bu ücret kıdeme ve yıllık belirlenen katsayı artışlarına göre değişir.
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmenleri ek ders ücreti alabilir. Ayrıca görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi faaliyetleri kapsamında sipariş işleri yaparak aylık gelirini artırma imkânına sahip olabilir.
Her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılır.
Özel mesleki eğitim kuruluşlarında görev yapanlar değişik ücretlerle çalışır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
El Sanatları/Dekoratif Sanatlar Öğretmenleri üniversitelerde lisansüstü eğitimden sonra araştırma görevlisi, doçent ve profesör unvanını alabilir.
İş hayatında ilerleme
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilir. Müdür ve müdür yardımcısı gibi görevlerde bulunabilir.
- Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı olan meslek elemanları alanlarında müfettişlik yapabilir.
- Yapılan sınavda başarılı olanlar başöğretmen ve uzman öğretmen olabilir.
- Kendi işyerini kuranlar bu sektörde işyerlerini büyütebilir.
Benzer meslekler
- Nakış Öğretmeni.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Üniversitelerin web siteleri.
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Türk Meslekler Sözlüğü, Ankara.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- 80 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı: http://ttkb.meb.gov.tr/www/80-sayili-karar/icerik/19
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.