Dokuma Desinatörlüğü Teknisyeni

Tanım

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyeni; kumaşın iplik ve dokuma özelliklerini anlayabilen, her türlü dokuma örgüsünün desenlerini çizebilen ve analizini yapabilen kişidir. Numune kumaş yeterliliklerine sahip olur, yeni tasarımlar yapar, kumaşın maliyetini hesaplar ve çeşitli desen programlarını kullanır.

Görevler

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyeninin görevleri şunlardır:

• İş planı yapmak.
• Kumaşın analizini yapmak.
• Özgün kumaş tasarımı yapmak.
• Üretim için armürlü ve/veya jakarlı kumaş deseni hazırlamak.
• Üretim numunesi oluşturmak.
• Dokuma desen dairesindeki ekibi yönlendirmek.
• Maliyet analizi yapmak.

Kullanılan araç, gereç ve ekipman

Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:

• İşletmedeki dokuma tezgâhlarıyla uyumlu bilgisayar ve desen programı.
• Gün ışığı lambası.
• Kumaş analizi için ergonomik masa.
• Hassas terazi.
• Lup.
• Makas.
• Analiz iğnesi.
• Desen kâğıdı.
• Cetvel.
• Kumaş kesim gramaj aleti.
• Boyalı kalemler.
• Kareli desen kâğıdı.

Mesleğin gerektirdiği özellikler

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:

• Dikkatli, yaratıcı, sabırlı, tertipli ve düzenli olmak.
• El-parmak becerisine ve el-göz eşgüdümüne sahip olmak.
• Tahmin edebilme gücü yüksek olmak.
• Görme keskinliğine ve renk algısına sahip olmak.
• Çizim ve resim yeteneğinin güçlü olması.
• Sanata ilgi duymak.
• İletişim becerisinin yüksek olması.
• Liderlik vasfına sahip olmak.
• Matematiksel kavramlarla düşünebilmek.
• Problem çözme becerisine sahip olmak.

Çalışma ortamı ve koşulları

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyenleri, gün ışığı alan veya gün ışığı lambasıyla aydınlatılmış kapalı mekânlarda çalışırlar. Çalışma ortamı genellikle büro şeklindedir ve çizim masaları ile bilgisayarların bulunduğu sakin bir çalışma düzenine sahiptir.

Çalışma saatleri düzenlidir. Kişi bağımsız bir işyeri açarsa çalışma saatlerini kendisi düzenleyebilir.

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyenleri bağımsız desen ofislerinde veya dokuma işletmelerinde çalışabilir. Görevlerini desinatörler, müşteri temsilcileri, pazarlama, işletme ve planlama, bilgi işlem, satın alma ve stok-depo birimleriyle iş birliği içinde yürütürler.

Çalışma esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır.

Eğitimin verildiği yerler

Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Tekstil Teknolojisi alanı Dokuma Desinatörlüğü dalında verilmiştir.

Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.

Eğitime giriş koşulları

Mesleki eğitime giriş için belirtilen koşullar şunlardır:

• Ortaokulu tamamlamış olmak.
• Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.

Eğitimin süresi ve içeriği

Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim sürecinin genel özellikleri şöyledir:

• Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
• Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
• 10. sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
• Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
• Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.

Eğitim sonunda alınan belge

Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.

Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.

Çalışma alanları ve iş bulma olanakları

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyenleri özel kuruluşlarda iş bulabilir. Ayrıca dışarıdan özel olarak desenler hazırlayıp firmalara pazarlayabilirler.

Tekstil sektörünün yaygın olduğu illerde iş bulma olanağı daha fazladır. Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak bu alanda iş bulmaları mümkündür.

Eğitim süresince ve sonrası kazanç

Eğitim süresince

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olamaz.

Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.

Eğitim sonrası

İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve civarında olur. İşyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artabilir. Bağımsız çalışanlarda ücret aralığı geniştir.

Meslekte ilerleme

Mesleki eğitimde ilerleme

Meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı Dokuma Desinatörlüğü dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.

Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.

Halk Eğitim Merkezlerinde ve Mesleki Eğitim Merkezlerinde kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.

İş hayatında ilerleme

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyenleri çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı ve şef olabilirler.

Benzer meslekler

Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:

• Baskı Nakış Desinatörü.
• Modelist.
• Grafik Tasarım.

Ek bilgiler

Dokuma Desinatörlüğü Teknisyenlerinin ek görevleri şunlardır:

• İş organizasyonu yapmak.
• Çevre koruma önlemleri almak.
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
• Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
• Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.

Kaynakça

• Meslek elemanları.
• Eğitimciler.
• Eğitim kurumları web siteleri.
• Dokuma Kumaş Desinatörü Ulusal Meslek Standardı.
• http://meslek.eba.gov.tr/
• Mesleki Yeterlilik Kurumu web sitesi.
• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.

Ayrıntılı bilgi için

Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:

• İlgili eğitim kurumları.
• Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
• Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
• T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
• Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.

Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.

Kaynak notu

Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.