Tanım
Doğramacı/Ahşap Doğramacı; bina ve inşaatların, sahne ve stüdyoların, gemilerin, kayıkların, uçakların ve kamyon karoserlerinin ahşap kısımlarını yapan ve yerine takan kişidir.
Bu meslek kapsamında kapı, pencere, merdiven, pano, kepenk ve ahşap lambri gibi ürünler hazırlanır ve monte edilir.
Görevler
Doğramacı/Ahşap Doğramacı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Binaların kapı ve pencere çerçevesi kaplamaları ile lambriler gibi iç ve dış sabit eşyaları hazırlamak ve kurmak.
- İnşa ve tamir halindeki gemilerde güverte salonları, kaptan köprüleri, dümen dolapları, tavan pencereleri, korkuluklar, dolaplar ve ranzalar gibi ahşap kısımları inşa etmek, kurmak ve monte etmek.
- Uçağın ahşap kısımlarını inşa etmek, monte etmek ve tamir etmek.
- Tiyatro temsilleri ve sinema prodüksiyonları için gerekli ahşap sahne, teçhizat ve eşyayı imal etmek, kurmak ve tamir etmek.
- Maden ocaklarının yer altı ve yer üstü iskeleleri ile ağaç köprü ve rıhtımların doğrama işlerini yapmak.
- Yüzeylere tahta kaplama ve lambri yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Doğramacı/Ahşap Doğramacı tarafından kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- İşe uygun kereste.
- Doğramacılıkta kullanılan yarı mamul ve hazır malzemeler.
- Doğrama tezgâhı.
- Testere makineleri.
- Planya ve kalınlık makinesi.
- Delik makinesi.
- Ağaç torna makinesi.
- Şerit bileme makinesi.
- Planya bıçağı bileme makinesi.
- Şerit kaynak makinesi.
- Çeşitli rendeler.
- Kalem ve çizecek.
- Çeşitli gönyeler.
- Kerpeten.
- Tornavida.
- Eğe ve törpüler.
- Çekiçler.
- Metre.
- Biz.
- Takım dolabı.
- Matkap, matkap kolu ve matkap uçları.
- Tokmak.
- Keser.
- Çivi.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Doğramacı/Ahşap Doğramacı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Göz ve eli eşgüdümle kullanabilmek.
- Şekilleri algılayabilmek.
- Düzenli ve disiplinli çalışma alışkanlığına sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Doğramacılar mobilya ve ağaç doğrama atölyelerinde çalışırlar. Çalışma ortamı talaş tozları ve cila kokuları ile yüklüdür.
İş genellikle ayakta yapılır. Çalışırken ağır eşya kaldırmak gerekebilir. Doğramacı malzeme ile çalışır ve genellikle beden gücünü kullanır.
Çalışma ortamında müşterilerle, mühendislerle, meslektaşlarla, işyerinde çalışan diğer personelle ve kaynakçılarla iletişim kurulur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilir.
Eğitim, “Mobilya ve İç Mekân Tasarımı” alanının “Ahşap Doğrama Teknolojisi” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklinde yürütülür.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları mobilya ve dekorasyon işletmeleri ile ağaç mamuller işleme fabrikalarında çalışabilirler.
Meslekte genellikle iş bulma olanağı yüksektir. İnşaat doğramacılığı alanında alüminyum ve plastik doğramacılığın artış göstermesi iş kapasitesinin biraz azalmasına neden olmakla birlikte, ahşap doğramacılığı alanında iş bulma olanakları bulunmaktadır.
Özellikle ahşap dekorasyon alanında uzmanlaşarak çalışan kişilerin ücretleri daha yüksek olabilmektedir. İş bulma olanakları bakımından bu alanda gelişmeler görülmektedir.
Girişimci kişiler kendi işyerlerini kurarak bağımsız çalışma olanağı bulabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki koşullara göre ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden aşağı olmamak üzere.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Ücret, işverenle işçinin pazarlığına bağlı olarak belirlenir.
Meslekte kendi işini kurup çalışanların ücretleri daha yüksek olabilmektedir. Bununla birlikte kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bu belgeye sahip kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Karoserci
- Marangoz
- Mobilya ve dekorasyon işçisi
- İnşaat marangozu
- Gemi marangozu
- Ağaç gemi yapım işçisi
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Çıraklık ve Kalfalık Eğitim Programı (Doğramacılık), Milli Eğitim Bakanlığı Basımevi, Ankara - 1983.
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara 1983, Yayın No: 173.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Üniversite Adayları için Rehber “Meslekler ve Tercihler”, MEF Dershanesi Yayınları, İstanbul.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
