Tanım
Doğal Gaz Tesisatçısı; doğalgaz tesisatının bina girişinden kullanıldığı en son cihaza kadar olan tüm kısımlarını projesine uygun olarak monte eden kişidir. Fırın, ocak, şofben ve kalorifer kazanı gibi cihazlara ulaşan tesisatı mühendis veya teknikerin denetiminde kurar.
Sistemin testini yapar ve ilgili gaz şirketinin kontrol elemanlarının nezaretinde tesisatı işletmeye açar.
Görevler
Doğal Gaz Tesisatçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Binada kurulacak doğalgaz sisteminin plan ve şemasını okur.
- Kolon tesisatı için binada uygun yeri seçer.
- Bina girişinden tüketim cihazlarına kadar boruları keser, büker ve gereken boylarda hazırlar.
- Bakır boruları lehimle, çelik boruları kaynakla veya ekleme parçalarıyla birbirine ekler.
- Plan ve şemaya göre boruların geçeceği delikleri hazırlar.
- Boruları yerleştirir.
- Doğalgaz tüketim cihazının binanın neresine yerleştirileceğine karar verir.
- Doğalgaz sayacının yerini tespit eder.
- Sistemi çalıştırır.
- Gaz tesisatlarına ve bacalara kontrol testleri yapar.
- Gaz kaçaklarına karşı önlemler alır.
- Arıza olduğunda onarım yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Makineler
- Kaynak makinesi
- Matkap tezgâhı
- Sütunlu zımpara taşı tezgâhı
- Hidrolik demir testere tezgâhı
- Demir daire testere tezgâhı
- Bakır boru işleme ekipmanları
- Lehim ekipmanı
- El breyzi
- Sac bükme makinesi
- Kenet makinesi
- Rulo makinesi
Malzemeler
- Çelik, demir ve bakır borular
- Bağlantı parçaları
- Hortumlar
- Sızdırmazlık malzemeleri: macunlar, ketenler ve özel dolgu malzemeleri
- Gaz dedektörü
- Regülatörler
- Sayaç
El aletleri
- Ayaklı ve tezgâh boru mengenesi
- Tesviyeci mengenesi
- Eğeler
- Keskiler
- Gönyeler
- Somun anahtarı
- Tornavida
- Tenekeci makası
- Kol testere
- Metre
- Çelik cetvel
- Su terazisi
- Tebeşir
- Kurşun kalem
- Not defteri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Doğal Gaz Tesisatçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine ilgili ve bu alanda başarılı olmak
- Normal düzeyde genel yeteneğe sahip olmak
- El becerisine sahip olmak
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Doğal Gaz Tesisatçıları binalar ve kazan daireleri gibi kapalı yerlerde, zaman zaman da açık havada çalışır. Genellikle ayakta görev yaparlar.
Doğalgazın patlayıcı ve zehirleyici özelliği nedeniyle çalışma ortamında tedbirli olunması gerekir. Tesisat kurulum, test ve onarım süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun hareket edilmelidir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme alanının Gaz Tesisat Sistemleri dalında yapılır.
Ayrıca belediyeler bünyesinde de zaman zaman doğalgaz tesisatçılığı konusunda kurslar düzenlenir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programına katılabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelemek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi almaya hak kazanır.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Doğal Gaz Tesisatçılığı, çalışma alanı gelişen bir meslektir. Doğalgaz projesinin büyük şehirlerde tüm semtlere ve diğer illere yaygınlaştırılması mesleğin çalışma alanını genişletmektedir.
Toplu ısınmadan bireysel ısınmaya geçiş ve kat kaloriferlerinin yaygınlaştırılması, bu alandaki eleman ihtiyacını daha da artırmaktadır.
Meslek elemanları doğalgaz tesisatı döşeyen işyerlerinde çalışabilir. Ayrıca kendi işyerlerini açma imkânları da vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli oranların altında olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından da faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettiklerinde ek puan alabilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler de artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bu belgeye sahip kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilir.
Bir işyerinde çırak çalıştırılabilmesi için Usta Öğretici belgesine sahip bir çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Sıhhi Tesisatçı
- Klima Teknisyeni
- Isıtma Teknisyeni
- Soğutma Teknisyeni
- Buhar Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca belirtilmiş bir bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- 3308 sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- Çıraklık ve Yaygın Eğitim Merkezi Doğalgaz ve Sıhhi Tesisatçılık eğitim programı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
