Tanım
Doğal Gaz Tesisat Teknisyeni; doğalgaz tesisatının bina girişinden kullanıldığı en son cihaza kadar olan tüm kısımlarını, projesine uygun olarak mühendis veya teknikerin denetiminde monte eden ve kullanıma hazır hale getiren kişidir.
Bu cihazlar arasında fırın, ocak, şofben, kombi ve kalorifer kazanı bulunur.
Görevler
Doğal Gaz Tesisat Teknisyeninin başlıca görevleri şunlardır:
- Doğalgaz çalışmalarında teknik emniyet tedbirlerini almak.
- Kurulacak doğalgaz sisteminin plan ve şemalarını okumak.
- Regülatörlerin montaj işlerinde karşılaşılan problemleri çözmek.
- Polietilen boruların kaynak döşemesini yapmak.
- Çelik hat borularının kaynağını, kontrolünü ve döşemesini yapmak.
- Çelik hat borularını korozyona karşı korumak için gerekli önlemleri almak.
- Döşenmiş gaz borularının test işlemleri ve devreye alınması için ön hazırlık çalışmalarını yapmak ve teknik emniyetle ilgilenmek.
- Doğalgaz sayaçlarının periyodik kontrollerini, okunmasını ve bakımını yapmak.
- Kontrolsüz gaz çıkışları ve yangınlara karşı arızaları onarmak ve rapor etmek.
- Doğalgazın binaya nasıl ve nereden alınacağını belirlemek.
- Yapıların iç dağıtım şebekesini oluşturmak ve gaz borularını tekniğine uygun döşemek.
- Yapılan gaz tesisatını test ederek kaçakları gidermek.
- Baca çekiş testlerini yapmak.
- Havalandırma menfez ve kanallarının yerlerini belirlemek ve monte etmek.
- Kazan dairelerinde gaz boruları ile gaz yolu armatürlerinin nasıl döşeneceğini tasarlamak ve uygulamak.
- Doğalgazla çalışan kazanların işletilmesini ve bakımını yapmak.
- Doğalgaz tüketim cihazlarına ait elektrik devrelerini tanımak ve bağlantılarını yapmak.
- Baca gazı ölçüm cihazlarını kullanarak yanma sonucu oluşan ürünleri ölçmek ve cihaz alev ayarlarını yapmak.
- Doğalgaz tüketim cihazlarının montajını fonksiyon şemasına göre yapmak; bakım ve onarımlarını gerçekleştirmek.
- Gaz tesisatlarında oluşan arızaların bakım ve onarımıyla ilgilenmek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Elektrik kaynak makinesi
- Matkap tezgâhı
- Hidrolik demir testere tezgâhı
- Sütunlu zımpara taşı tezgâhı
- Bakır boru işleme takımı
- Lehim takımı
- Çelik boru bükme makinesi
- El breyzi
- Kenet makinesi
- Rulo makinesi
- Demir, kurşun ve bakır borular
- Elektrik el breyzi
- Oksijen-asetilen takımı
- Gaz kaçak arayıcısı
- Gaz basınç regülatörleri
- Gaz sayaçları
- Sızdırmazlık malzemeleri: macun, keten ve özel dolgu malzemeleri
- Ayaklı ve tezgâh boru mengenesi
- Tesviyeci mengenesi
- Eğeler
- Keskiler
- Gönyeler
- Tenekeci makası
- Su terazisi
- Boru anahtarları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Doğal Gaz Tesisat Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak
- El becerisine sahip olmak
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Doğal Gaz Tesisat Teknisyenleri binalar ve kazan daireleri gibi kapalı ortamlarda, bazen de açık havada çalışırlar. Çalışma çoğunlukla ayakta yapılır.
Çalışma ortamı genellikle tozlu ve gürültülüdür. Doğalgazın patlayıcı ve zehirleyici özelliği nedeniyle tedbirli olunması gereken ortamlarda görev yapılır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önce mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının “Tesisat Teknolojisi (Isıtma Doğalgaz)” bölümünde verilmiştir.
Yeni uygulamaya göre bu isimde bir alan ve dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim sürecinin sınıflara göre genel yapısı şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak yürütülür.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Doğal Gaz Tesisat Teknisyenleri, doğalgaz sektöründe üretim yapan fabrikaların teknik servislerinde çalışabilirler. Bunun yanında sektörde hizmet veren özel firmaların doğalgaz tesisatı döşeme ve servis bölümlerinde de görev alabilirler.
Meslek mensupları kendi işyerlerini açma imkânına da sahiptir.
Kaynak dosyada mesleğin çalışma alanının yeni ve genişleyen bir alan olduğu belirtilmektedir. Doğalgaz projesinin büyük şehirlerde tüm semtlere ve diğer illere yaygınlaştırılması, mesleğin çalışma alanını genişletmektedir.
Toplu ısınmadan bireysel ısınmaya geçiş ve kat kaloriferlerinin yaygınlaştırılması, bu alandaki eleman ihtiyacını artırmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kaynak dosyaya göre Doğal Gaz Tesisat Teknisyenleri işe yeni başladıklarında asgari ücret düzeyinde ya da 2 katı oranında gelir elde edebilirler. Kazanılan bilgi birikimi ve edinilen deneyime paralel olarak asgari ücretin 3-4 katı kadar ücret alabilmeleri de söz konusudur.
Tecrübe, işteki pozisyon ve işletmenin yapısına göre ücret değişebilir. Kendi işyerlerini açmaları hâlinde asgari ücretin en az 4-5 katı kadar kazanç elde edebilmeleri mümkündür.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin “Tesisat Teknolojisi” bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Ustalık belgesine sahip olanlar, mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna katılıp başarılı olmaları durumunda Usta Öğreticilik belgesine sahip olurlar.
İş hayatında ilerleme
Özel işyerlerinde çalışanlar, tecrübe ve deneyimlerine göre kalite kontrol şefi, atölye şefi ve bölüm şefi gibi unvanlarla çalışabilirler.
Meslek mensupları kendi adlarına işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde belirtilmiştir:
- İklimlendirme ve Soğutma Teknisyeni
- Doğalgaz Tesisatçısı
- Sıhhi Tesisatçı
Ek bilgiler
Doğal Gaz Tesisat Teknisyeni ayrıca şu çalışmaları yürütür:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynak ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
