Tanım
Dizel Motorları Yakıt Pompası ve Enjektör Ayarcısı, dizel motorları yakıt sisteminde yer alan yakıt pompası, enjektör ve benzeri elemanların bakım, kontrol, ayar ve tamirini yapan kişidir.
Görevler
Dizel Motorları Yakıt Pompası ve Enjektör Ayarcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Arızaların nedenlerini ve yerini belirlemek için yakıt sistemini incelemek.
- Sistemdeki normal olmayan olay ve hareketleri belirlemek ve nedenlerini yorumlamak.
- Sistemdeki elemanları kontrol etmek.
- Enjektör, yakıt pompası, regülatör, besleme pompası, filtre ve gösterge yakıt depoları gibi elemanlarda arızalanmış, bozulmuş veya yetersiz hale gelmiş parçaları değiştirmek.
- Yakıt sisteminin bakımını yapmak.
- Gerekli motor ayarını yapmak.
- İş için gerekli malzemeyi temin ederek maliyetini hesaplamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- El aletleri, vida ve el takımları.
- Ayar tezgâhları.
- Özel anahtarlar.
- Takometre ve benzeri ölçü kontrol aletleri.
- Gaz analiz cihazları.
- Parça temizleme cihazları.
- Temizlik fırçaları.
- Alıştırma macunları ve pastaları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Dizel Motorları Yakıt Pompası ve Enjektör Ayarcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Makine parçaları arasındaki ilişkileri görebilmek.
- Mekanik problemleri çözebilmek.
- Şekil ilişkilerini görebilmek.
- El becerisine sahip olmak.
- Göz ve eli eşgüdümle kullanabilmek.
- Sesleri ayırt edebilmek.
- Parmakla hissederek konum ve şekil tayin edebilmek.
- Bir sorunu derinliğine araştırarak çözmekten hoşlanmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Dizel Motorları Yakıt Pompası ve Enjektör Ayarcıları tamir atölyelerinde çalışırlar. Çalışma ortamı kirli ve yağlı olabilir.
İş sırasında ayakta durma, eğilme ve diz çökme gibi davranışlar gerekebilir. Çalışanlar işlerini yaparken daha çok alet ve makinelerle ilgilenir. Zaman zaman müşterilerle ve diğer çalışanlarla iletişimde bulunabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğe yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinin “Motorlu Araçlar Teknolojisi” alanı “Dizel Motorları Yakıt Pompası ve Enjektör Ayarcılığı” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Teorik bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları şu alanlarda çalışabilirler:
- Otomobil tamir ve bakım servisleri.
- Motorlu taşıt imal eden işletmeler.
- Yedek parça üreten işletmeler.
- Küçük araç tamir ve bakım atölyeleri.
Özellikle oto sanayi ve oto yan sanayinin gelişmiş olduğu illerde ve motorlu araç kullanımının yaygın olduğu büyük illerde iş bulma olanağı fazladır.
Belirli bir deneyim ve bilgi düzeyine ulaşan, ustalık unvanına sahip kişiler gerekli sermayeyi sağladıklarında kendi işyerlerini kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitim sonrasında özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kendi işyerlerini kuranların gelirleri piyasadaki iş kapasitesine bağlı olarak değişmekle birlikte, daha yüksek bir gelire sahip olabilirler. Kaynak dosyada bunun dışında sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alırlar.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Ön düzen ayarcısı.
- Dizel motor tamircisi.
- Diğer oto tamircileri.
- Motor teknisyeni.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- MEB Çıraklık ve Meslek Eğitimi Merkezi Yayınları.
- “Metal Sanayii İş Gruplandırma Sistemi”, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası Yayınları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.