Tanım
Coğrafi Bilgi Sistemleri Teknikeri; yeryüzüne ait her türlü veriyi, mekân ile ilişkilerini kurarak bilgisayar ortamına aktarır. Bu verileri özel programlar aracılığıyla depolar, sınıflandırır, birbiriyle karşılaştırır, analiz eder, günceller ve istenilen şekilde harita, grafik ve tablo olarak görsel hâle getirir.
Görevler
Coğrafi Bilgi Sistemleri Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Orman, tarım, turizm, sağlık, lojistik, enerji, sigorta, denizcilik, telekomünikasyon, inşaat, bilişim, savunma, maden ve elektrik gibi sektörlerin ihtiyaç duyduğu verileri toplar, depolar, sınıflandırır, analiz eder ve görselleştirir.
- Sahada çalışmaya giderken gerekli araç ve gereçleri hazırlar.
- Havza bilgi sistemleri oluşturur ve bunların haritalandırılmasını yapar.
- Elde ettiği verileri günceller.
- Eleştirel düşünerek CBS problemlerine ilişkin çözümler üretir.
- Belediyelerde şehir planlamasını haritalandırır.
- Kent bilgi sistemleri oluşturur.
- Kent imar planlarının oluşturulmasına destek verir.
- Arazi planlamasını haritalandırır.
- Kurumların ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve verinin haritalamasını yapar.
- Alanına ilişkin kendisine yöneltilen soruları araştırır ve cevaplandırır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- CBS yazılımı
- Lazermetre
- Lazer tarayıcı
- Teodolit
- GPS (koordinat almaya yarayan Küresel Konumlandırma Sistemi)
- İHA
- Drone
- Total Station (kod ve koordinat hesaplayan elektronik lazerli cihaz)
- NİVO (yükseklik farkı hesaplayan cihaz)
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Coğrafi Bilgi Sistemleri Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Görsel algılama yeteneğinin gelişmiş olması
- Renk algısının gelişmiş olması
- Matematiksel kavramlarla düşünebilmesi
- Sayılarla işlem yapabilmesi ve problem çözebilmesi
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmesi
- Coğrafi bilimlere, doğa bilimlerine ve yer bilimlerine ilgi duyması
- Derinlemesine araştırma ilgisine sahip olması
- Dikkatli ve sabırlı olması
- Proje ve ekip çalışmalarına yatkın olması
- Bir işi planlayabilmesi ve uygulamaya koyabilmesi
- Bilgisayar teknolojileri ve yazılım konularına ilgi duyması
- Yabancı dile ilgi duyması
Çalışma ortamı ve koşulları
Coğrafi Bilgi Sistemleri Teknikeri, veri ve bilgilerin toplanması aşamasında sahada, yani arazide çalışır. Veri ve bilgilerin analiz, değerlendirme ve görselleştirilmesi aşamalarında ise büro ortamında görev yapar.
Saha çalışmaları sırasında sıcak ve soğuk gibi iklim koşullarından ve gürültü gibi çevre koşullarından etkilenebilir. Büro ortamında uzun süre bilgisayar başında oturarak çalışır.
İşin durumuna göre gece çalışması ve şehir içi veya şehir dışı çalışma söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Coğrafi Bilgi Sistemleri bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Coğrafi Bilgi Sistemleri ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ön lisans düzeyinde 2 yıldır. Eğitim sürecinde mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitim kapsamında alınan başlıca mesleki dersler şunlardır:
- Coğrafi Bilgi Sistemine Giriş
- Coğrafi Bilgi Sistemlerinde Yorumlama ve Analiz Teknikleri
- Mesleki Matematik
- Harita Modelleme ve Harita Tasarımı
- Veritabanı Yönetimi
- Harita Okuma ve GPS Kullanımı
- Yer Bilimlerinde Mekânsal Bilgi Tasarımı
- Fiziksel Planlama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri
- Afetlerde Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları
- Coğrafi Tabanlı Kent Yönetimi ve Bilgi Sistemi
- Şehir Bölge Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemleri
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mezunlar kamu kurum ve kuruluşlarında ve özel sektör iş yerlerinde iş bulabilirler.
Coğrafi Bilgi Sistemleri meslek elemanları; kamu ve özel sektördeki haritacılık, çevre, teknik altyapı uygulamaları, yeraltı ve yerüstü kaynak yönetimi uygulamaları, ormancılık uygulamaları, zirai uygulamalar, denizcilik ve kıyı yönetimi ile savunma uygulamaları alanlarında çalışan kurum ve kuruluşlarda görev alabilirler.
Özellikle yerel yönetimlerin mekânsal veri üreten birimlerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında oluşturulmaya başlanan coğrafi bilgi sistemleri birimlerinde ve bilgi işlem birimlerinde çalışma olanağına sahip olabilirler.
Ayrıca Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili yazılım ve alet firmalarında çalışabilirler. Mezunlar kendi çalışma ofislerini kurarak da çalışabilmektedirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından verilen öğrenim kredisinden ve yurt imkânlarından yararlanabilirler. Ayrıca özel ve kamu kurumlarının sağladığı burs imkânlarından da faydalanabilmektedirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan iş yerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Coğrafi Bilgi Sistemleri ön lisans programını başarıyla bitirenler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Coğrafi Bilgi Sistemleri Teknikerleri, çalıştıkları kurumlarda aldıkları hizmet içi eğitimlerle mesleklerinde yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Harita ve Kadastro Teknikeri
- Tapu-Kadastro Teknikeri
- Bilgisayar Programcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Gölhisar Meslek Yüksekokulu ve Bucak Emin Gülmez Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu öğretim elemanları
- [email protected]
- Üniversitelerin web siteleri
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.