Tanım
Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri Sağlık Teknikeri; devlet korumasına alınan çocukların yerleştirildiği birimler, refakatsiz çocukların barındığı birimler ve çocuk destek merkezleri gibi kurumların yanı sıra sivil toplum örgütleri, mülteci merkezleri ve benzeri yerlerde çocukların korunması ve bakımına yönelik çalışan kişidir.
Bu meslek elemanı çocuklara eğitim, sosyal ve manevi açılardan destek olur.
Görevler
Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri Sağlık Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çalıştığı kurumlarda çocukların bakım ve korunmasına dair bütün işleri yürütür.
- Çocuklara eğitimsel, sosyal ve manevi açıdan destek olur.
- Çocuklara yönelik projeler geliştirir, bu projeleri hayata geçirir ve yaygınlaştırır.
- Çocukların danışmanı tarafından oluşturulan günlük çalışma programına uyar.
- Çocukları takip eder ve çocuklar hakkında danışmana bilgi verir.
- Eğitim ve öğretiminden sorumlu olduğu çocukların davranışlarını gözlemler.
- Çocukların yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Çocukların kişisel temizlik, bakım, ders çalışma, düzenli uyku ve yemek yeme gibi temel bireysel alışkanlıklar kazanmalarına yardımcı olur.
- Yürütülecek çalışmalar için çalışma alanında gelişim alanlarını destekleyici düzenlemeler yapar.
- Kendisini, çevresini ve çocuğu etkileyebileceğini gözlemlediği tehlike ve riskleri ilgili kişilerle paylaşır.
- Eğitim etkinlikleri için gerekli bazı basit materyalleri hazırlar.
- Öğünlere göre çocukların yemeklerini hazırlar ve sunar.
- Çocukların yemek yemesine nezaret eder.
- Çocukların sağlık durumlarını yakından takip eder.
- Hastalıklara karşı belirlenen tedbirleri alır.
- Hastalanan çocukların zamanında tedavileri için hemşire veya sağlık memuruna bilgi verir.
- Çocukların olumlu davranış kazanmaları amacıyla onlara uygun rol model olur.
- Çocukları sosyal açıdan hayata hazırlar.
- Çocukların sosyal gelişim gösterebilecekleri ortamlar yaratır.
- Çocukların akran ilişkileri kurmasını sağlar.
- Çocukların psikolojik, sosyal ve fiziksel yönden sağlıklı gelişimleri için verilen görevleri yerine getirir.
- Çocuğun olası kazalara karşı korunması için gerekli emniyet tedbirlerini alır.
- Düşme, yaralanma ve benzeri acil müdahale gerektiren durumlarda basit ilkyardım müdahalesinde bulunur ve yetkiliye bilgi verir.
- Çocukların yakınlarına danışmanlık yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çocuklar için kullanılan her türlü bakım ve eğitsel malzeme
- Bilgisayar, TV ve video
- Kukla, kavram ve konu kartları
- Resimli hikâye kitapları
- Renkli karton, elişi kâğıtları ve resimli kâğıtlar
- Yapıştırıcı ve küçük makas
- Oyuncaklar
- Dolgu, yap-boz ve evcilik oyuncakları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İş disiplinine sahip olmak
- Gözlem yapma ve empati kurma becerisinin kuvvetli olması
- Problem çözme becerisinin gelişmiş olması
- Yardımsever, şefkatli, sevecen, güler yüzlü ve hoşgörülü olmak
- Dikkatli, temiz ve düzenli olmak
- Güvenilir olmak
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Çocuklarla ilgili yenilik ve gelişmeleri takip etmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı genellikle kapalı alanlardır. Çalışılan kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve/veya gündüz çalışılır. Çalışma saatlerinde özel kıyafetler giyilir.
Gerekli hallerde hastalık riskine karşı hepatit ve benzeri bulaşıcı hastalıkların aşılarının olunması gerekebilir. Çalışırken eldiven ve dezenfektan kullanılır. Saçların toplu olması, el ve tırnakların temiz olması, tırnakların kısa tutulması, takı takılmaması, vücudun görünen yerlerine dövme yapılmaması ve piercing benzeri aksesuarların kullanılmaması gerekir.
Ayakkabıların kaymayacak türden olması, erkeklerin ise tıraş olması gerekmektedir. Meslek elemanları yalnızca bakım verdikleri kişilerle değil, çocukların yakınlarıyla da iletişim içerisindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitimde yer alan mesleki derslerden bazıları şunlardır:
- Sosyal Refah Hizmetlerine Giriş
- Öğrenme Psikolojisi
- Korunmaya İhtiyacı Olan Çocuklar
- Çocuk Psikolojisi ve Ruh Sağlığı
- Çocuk Beslenmesi
- Çocuk Koruma ve Bakım Sistemleri
- Aile Eğitimi
- Çocuk Davranışları ve Sosyal Çevre
- Çocuk Hakları ve Hukuku
- Çocuk İhmali ve İstismarı
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır. Staj ile öğrencilerin öğrenim süresince kazandıkları teorik bilgi ve deneyimlerini geliştirmeleri hedeflenir. Ayrıca öğrencilerin görev alacakları kurumlardaki sorumlulukları, ilişkileri, organizasyonu ve hizmet sürecini tanımaları amaçlanır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri meslek elemanları başta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olmak üzere çeşitli kamu ve özel sosyal hizmet kurumlarında çalışabilirler.
Ayrıca sağlık kurum ve kuruluşlarında, sivil toplum örgütlerinde ve çocukların devlet korumasına alındığı mülteci merkezlerinde istihdam edilebilirler. Sosyal çalışma gerektiren çeşitli projeler, UNICEF gibi uluslararası organizasyonlar ve gönüllü yardım kuruluşları da çalışma alanları arasındadır.
Bu alanlarda yönetici, bakım uzmanı gibi görevlerde çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından verilen öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Ön lisans programlarını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı'nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
Mesleki eğitim sürecinde öğrencilere farklı alanlarda seminer ve kurs gibi imkânlar sunulabilir.
İş hayatında ilerleme
Çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda yönetim kademelerinde yer alabilirler. Ayrıca kendi işyerlerini açabilirler.
Benzer meslekler
- Çocuk Gelişim Elemanı
- Çocuk Bakım Elemanı
- Toplumsal Hizmetler Çalışanı
- Engelli Hizmetleri Çalışanı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca açıklanmış ek bir bilgi yer almamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Eğitim kurumlarının web siteleri
- ÖSYS (Ölçme Seçme ve Yerleştirme Sistemi)
- Çocuk Destek Merkezleri Yönetmeliği
- Çocuk Evleri Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı resmî web sitesi
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Bakım Elemanları/Bakıcı Anne-Baba
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
ANKARA H-I-İ 1.1 2023/11
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.