Tanım
Çocuk Gelişimcisi; 0-18 yaşlar arasındaki normal gelişim gösteren, engeli olan, korunmaya muhtaç, çalışan, mülteci, suça itilmiş ve hastanede yatan çocukların zihinsel, dil, motor, sosyal ve duygusal gelişimleri ile öz bakım becerilerini değerlendirir.
Çocuğun tüm gelişim ve beceri alanlarını destekleme konusunda çocuğa, aileye, eğitimciye ve topluma hizmet sunar.
Görevler
Çocuk Gelişimcisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Gebelikten başlayarak aileyi çocuğun gelişimine yönelik bilgilendirir ve destekler.
- Gebelik döneminden itibaren anne ve babalara yönelik aile eğitim programları, anne-baba okulu ve gebe sınıfı gibi faaliyetler ile çocuk odaklı danışmanlık verir ve bu faaliyetleri yönetir.
- Üstün ve özel yetenekli, özel öğrenme güçlüğü, zihinsel yetersizliği, dil ve konuşma gecikmesi, görme veya işitme yetersizliği, ortopedik, nörolojik, genetik ve metabolik sorunları bulunan çocukların gelişimsel ve psikometrik ölçümlemelerini yapar.
- Dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu, duygusal ve davranışsal bozukluğu veya yaygın gelişimsel bozukluğu bulunan çocukların gelişimsel ve psikometrik değerlendirmelerini yapar.
- Ailelerin gereksinimlerini formal ve informal değerlendirme araçlarıyla belirler.
- Gelişimsel açıdan uygun ev, kurum veya okul merkezli destek programları önerir, hazırlar, uygular ve izler.
- Değerlendirme ve izlem sonuçlarını gerekli kurul ve komitelere sunar.
- Evlat edinme veya koruyucu ailelik aracılığıyla evlat sahibi olan ailelere ve çocuklara uyum aşamasında danışmanlık ve eğitim hizmetleri verir.
- Doğumdan itibaren 18 yaşına kadar çocukların zihinsel, dil, motor, öz bakım, sosyal ve duygusal gelişim alanlarını değerlendirir.
- Bilişsel, dil, motor, davranışsal, sosyal ve duygusal alanları değerlendirmek için gelişimsel ve psikometrik testler kullanır.
- Topladığı verileri sistematik biçimde raporlar.
- Gelişimsel ve/veya eğitimsel tanımlama yapar.
- Görüşme sonuçlarını raporlar ve gerekli kurul ve komitelere sunar.
- Gelişimsel değerlendirmeye bağlı olarak çocuğun ihtiyaçlarına ilişkin gelişimsel hedefleri planlar.
- Gelişim geriliği belirlenen çocuklar için erken müdahale programı başlatır.
- Riskli bebek ve çocuk izlemlerinde etkin rol alır.
- Çocukların gelişimini destekleyici ve izleyici çalışmalar yürütür.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
- Tedavi alan çocukların hastalık, tedavi ortamı ve tedavi süreciyle ilgili hazırlayıcı ve uyum sağlayıcı çalışmalar yürütür.
- Muayene olacak veya tedavi altında bulunan çocuklara ve ailelerine yönelik hastaneye hazırlayıcı eğitim çalışmaları yapar.
- Yatarak tedavi alan çocukların hastane yaşantısına ilişkin kaygılarını azaltıcı ve duygusal gelişimlerini destekleyici çalışmalar planlar ve yürütür.
- Sağlıklı ve güvenli oyuncak, oyun ve yazılı materyal gibi çocukların gelişimini destekleyici materyalleri tasarlar veya tasarlanmasına danışmanlık yapar.
- Özel gereksinimi olan çocuklarla ilgili rapor kurullarında ve komisyonlarda görev alır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Çocuk Gelişimcisinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Gelişimsel değerlendirme araçları (GEÇDA, Denver II vb.).
- Standart testler ve test materyalleri.
- Destek materyalleri (kitaplar, oyun materyalleri vb.).
- Dijital görüntüleme donanımları (webcam, fotoğraf makinesi, kamera vb.).
- Kişisel koruyucu donanım.
- Ofis ve kırtasiye malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çocuk Gelişimcisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Akademik yeteneğe sahip olmak.
- Bir işi planlayabilmek ve uygulamaya koyabilmek.
- Etkin sözlü ve yazılı iletişim kurabilmek.
- Çocukları sevmek ve onlarla birlikte olmaktan hoşlanmak.
- Çocukların duygu ve düşüncelerini anlayabilmek.
- Sevecen, hoşgörülü, sabırlı, coşkulu ve dikkatli olmak.
- İşine özen göstermek.
- Sorumluluk sahibi olmak.
- İşbirliğine açık olmak.
- Yaratıcı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çocuk Gelişimcileri kapalı ofis ortamında çalışırlar. Genellikle çalışma saatleri gündüzdür; ancak çalışılan kurumun özelliğine göre gece veya hafta sonu da görev yapabilirler.
Çocuk Gelişimcileri yalnızca hizmet verdikleri çocuklarla değil, aynı zamanda çocukların aileleri ve işbirliği içinde olmaları gereken diğer personelle de iletişim hâlindedir.
Meslek eğitimi
Çocuk Gelişimcisi mesleğinin eğitimi üniversitelerin Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi lisans bölümlerinde verilmektedir.
Eğitim verilen yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi lisans bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı olmak.
İlgili ön lisans programlarından mezun olup DGS’de başarılı olanlar Çocuk Gelişimi lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir. Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür.
Eğitim programında yer alan derslerden bazıları şunlardır:
- Fizyoloji.
- Gelişim Psikolojisi.
- Sosyal Antropolojiye Giriş.
- Psikoloji.
- Drama Uygulamaları.
- Temel Kimya.
- Bebeklik Döneminde Gelişim.
- Erken Çocukluk Dönemi.
- Anne-Çocuk Beslenmesi.
- Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetleri.
- Oyun ve Oyun Materyalleri.
- Öğrenme Psikolojisi.
- Okul Öncesi Eğitim Programları.
- Özel Eğitim Programları.
- Çocuk Hakları.
- Nörolojik Gelişim.
- Çocukluk Döneminde Yaratıcılık ve Sanat.
- Çocuk ve Hukuk.
- Kurum Yönetimi.
- Engelli Çocuğa Sahip Ailelere Danışmanlık.
- Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme Yöntemleri.
Eğitim sürecinde adaylar çocuk gelişimci alanıyla ilgili uygulamalara katılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çocuk Gelişimcileri aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda görev alabilirler:
- Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler.
- Aile Sağlığı Merkezleri.
- Çocuk İzlem Merkezleri.
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim kurumları.
- Rehberlik ve Araştırma Merkezleri.
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
- Koruma, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri.
- Aile Danışma Merkezleri.
- Çocuk ve Gençlik Merkezleri.
- Islah evleri.
- Emniyet Genel Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü ve Büro Amirlikleri.
- Adalet Bakanlığında, Çocuk Koruma Kanunu kapsamında görev yapılan birimler.
- Ceza ve tevkifevleri.
Çocuk Gelişimcileri farklı alanlarda da görev alabilirler:
- Radyo ve televizyondaki çocuk ve gençlik programları ile eğitim programlarının hazırlanması ve yürütülmesinde yapımcı, danışman veya uzman olarak.
- Çocuk tiyatrolarında ve çocuk filmlerinde yapımcı, yazar, danışman veya denetimci olarak.
- Çocuklara yönelik kitap, dergi ve gazete gibi yayınların hazırlanmasında yazar, uzman, danışman, redaktör veya editör olarak.
- UNICEF, ILO ve sivil toplum kuruluşlarında proje üreticisi, yürütücüsü veya danışman olarak.
- Üniversitelerin ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim kadrolarında akademik personel olarak.
Çocuk Gelişimi bölümünü bitirenlerden, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni veya Okul Öncesi Öğretmeni olarak da çalışabilirler.
Özel sektör bünyesinde eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler alanlarında çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Çalışanların ücreti işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi, beceri ve tecrübesine bağlı olarak değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Bu bölümden mezun olan adaylar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent veya profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev alabilirler.
Çeşitli üniversitelerin ve özel kuruluşların düzenlediği ücretli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çocuk Gelişimcisi olarak işe başlayanlar, başarı durumlarına göre çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda yönetim kademelerinde yer alabilir veya kendi işyerlerini açabilirler.
İşyerlerinde yükselme imkânı sınırlıdır. Konuyla ilgili tecrübeye sahip olmak ve kendini geliştirmek, iş bulma imkânına ve iyi ücret almaya katkıda bulunur.
Benzer meslekler
- Psikolojik Danışman.
- Özel Eğitim Öğretmeni.
- Okul Öncesi Öğretmeni.
- Sosyal Hizmet Uzmanı.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- https://www.cgeder.org adresli web sayfası.
- Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü.
- Öğretim üyeleri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
