Tanım
Çelik Kaynakçısı, çelik malzemelerin ergitmeli kaynak yöntemlerinden herhangi birini elle veya yarı mekanize kaynak donanımlarını kullanarak çelik kesim, dolgu, montaj ve birleştirme işlemlerini yapan kişidir.
Görevler
Çelik Kaynakçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Elektrotla ark kaynağı işlemlerini yapmak.
- Gaz korumasız özlü tel elektrotla ark kaynağı işlemlerini yapmak.
- Tel elektrotla toz altı ark kaynağı işlemlerini yapmak.
- Özlü tel elektrotla toz altı ark kaynağı işlemlerini yapmak.
- Metal-ark asal gaz kaynağı, yani MIG kaynağı işlemlerini yapmak.
- Metal-ark aktif gaz kaynağı, yani MAG kaynağı işlemlerini yapmak.
- Aktif koruyucu gazla özlü tel metal-ark kaynağı işlemlerini yapmak.
- Tungsten asal gaz ark kaynağı, yani TIG kaynağı işlemlerini yapmak.
- Plazma ark kaynağı işlemlerini yapmak.
- Oksi-asetilen kaynağı işlemlerini yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kaynak makineleri
- Kesme lambası
- Spiral taşları
- Matkap
- Su terazisi
- Tepsi terazisi
- Markalama takımları
- Yüzey boyama araçları
- Ölçü alma araçları
- Oksijen ve asetilen tüpü
- Kaynak transformatörleri ve jeneratörleri
- Mengene
- İş eldiveni
- Gözlük
- Maske
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çelik Kaynakçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Dikkatli olmak
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Sabırlı ve sakin olmak
- Stres altında çalışabilmek
- Görme keskinliğinin yüksek olması
- Renk algısının yüksek olması
- Bir işi planlayabilmek ve uygulayabilmek
- Motor becerilerinin gelişmiş olması
Çalışma ortamı ve koşulları
Kaynakçılar fabrika ve atölye gibi kapalı ortamlarda çalışabilecekleri gibi açık mekânlarda da çalışırlar. Çalışma ortamı gürültülü ve kirlidir.
Kaynak makinesinden ve kesme lambasından çıkan ışık ve gaz cildi ve gözü rahatsız edebilir. Kaynak işlemi sırasında kullanılan gazın yanıcı ve patlayıcı olması nedeniyle kişinin dikkatli olması gerekir.
Gerekli havalandırma sağlandığında ve koruyucu önlemler alındığında herhangi bir tehlike söz konusu olmaz. Kaynakçı eğilerek, çömelerek veya ayakta çalışmak durumundadır. Çalışırken birinci derecede malzeme ve aletlerle ilgilenir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde Metal Teknolojisi alanı “Çelik Kaynakçısı” kursunda verilmektedir.
Mesleğin eğitimi ayrıca şu kurumlarda verilir:
- Meslek liseleri
- Mesleki eğitim merkezleri
- Özel kurslar
Meslek liseleri ve mesleki eğitim merkezlerinde eğitim, metal teknolojisi alanı kaynakçılık dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kurslara katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
İlköğretim çağındaki kişiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası veya Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Gerektiğinde, belirli yaş ve eğitim seviyesi uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezleri tarafından duyurularla belirtilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 521/400 saattir.
Eğitim süresince şu konularda meslek dersleri verilmektedir:
- İş sağlığı ve güvenliğinin amacı ve önemi
- Elektrik direnç kaynağı ile malzemelerin kaynağı
- Yatay konumda kalın parçalara tekniğine uygun birleştirme kaynağı
- Standartlara uygun olarak elektrik ark kaynağı ile dik pozisyon kaynakları
- Elektrik arkı ile kömür elektrotla metallere kesme işlemi
- Metal elektrotla metallere kesme işlemi
- Plazma arkı ile metallere kesme işlemi
- MIG-MAG ile yatayda alın ve köşe birleştirme kaynağı
- Temel elektrik iş ve işlemleri
- Malzeme muayene yöntemleri
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Kurs Bitirme Belgesi ve not döküm çizelgesi verilir. Talep edenlere Europass Sertifika Eki de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çelik Kaynakçıları şu alanlarda çalışabilirler:
- Oto sanayii
- Gemi sanayii
- Kazan imalathaneleri
- Kapı imalathaneleri
- Pencere imalathaneleri
- Mobilya imalathaneleri
- Kamuya ait fabrikaların bakım ve onarım atölyeleri
- Özel kesime ait fabrikaların bakım ve onarım atölyeleri
Meslek çok yönlü bir meslek dalı olduğu için işsiz kalma riski çok azdır. İş bulmak için yöresel farklılık bulunmamakta olup illerde yer alan sanayi bölgelerinde ve fabrikaların ilgili bölümlerinde iş bulunabilir.
Meslek elemanları kendi adlarına işyeri açma olanağına da sahiptirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde asgari ücretten başlayan kazanç; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kazanç asgari ücretin dört katına kadar çıkabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Çeşitli kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
Kursları başarıyla tamamlayan kursiyerlere verilen kurs bitirme belgeleri, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. Bu belgeleri almaları hâlinde kendi işyerlerini açabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kişinin iş yerinde tecrübe kazanması, hizmet içi eğitime katılması ve işte başarılı olması durumlarında usta, ustabaşı, bölüm şefi veya atölye şefi olma olanağı vardır.
İşyerinde çırak çalıştırmak için “Usta Öğretici” belgesine sahip olunabilir. Meslekte ilerleme, daha büyük firmalarda çalışma şeklinde de gerçekleşmektedir.
Benzer meslekler
- Sıhhi Tesisatçı
- Sıcak ve Soğuk Demirci
- Kaportacı
- Lehimci
- Oksi-gaz alevli kesimci
- Kaynakçı
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek Lisesi Metal İşleri bölümü öğretmenleri
- Meslek elemanları
- MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü web sitesi: https://hbogm.meb.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
