Tanım
Çatı Sistemleri Elemanı; eğimli veya düz çatılarda çatı sistemleri prensipleri ve detaylarına uygun olarak çatı sistemleri projelerini çizen ve projeyi okuyan kişidir. Çatı altyapı hazırlıklarını yapar; genellikle ahşap çatı yapımı, panel tipi, örtü tipi, kiremit tipi ve parçalı çatı kaplama ile çatı yalıtımı işlerini gerçekleştirir.
Görevler
Çatı Sistemleri Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Ahşaba ek ve geçmeler yapar.
- Ahşap dikdörtgen kesitli kolon kalıbı yapar.
- Ahşap oturtma çatı makası yapar.
- Düz yüzeye kaba ve ince sıva yapar.
- Düz sıralı tuğla duvar örer.
- Düz yüzeye seramik karo kaplama yapar.
- Yapı teknik ve temel mesleki çizimleri yapar.
- Temel mesleki hesapları yapar.
- Ahşap sundurma, oturtma ve askılı çatı yapar.
- Ahşap sundurma, oturtma ve askılı çatı detaylarını çizer.
- Çatılarda yalıtım detaylarını çizer.
- Çatılarda kaplama, ısı ve su yalıtımı yapar.
- Çatı saçakları, kollektörler ve yağmur iniş borularının montajını yapar.
- Röleve ölçüsü alarak bina projeleri ve bina yerleşimlerini çizer.
- Bilgisayarla plan, kesit, görünüş, çatı tanzim ve detay çizimlerini yapar.
- Yapı maliyet hesapları yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kişisel koruyucu donanımlar (KKD) ve yüksekte çalışma iş sağlığı ve güvenliği donanımları
- Mengeneli çalışma tezgâhları
- Daire testere makinesi
- Şerit testere makinesi
- Planya makinesi
- Kalınlık makinesi
- Keser
- Testere
- İşkence
- Metre
- Ölçülü metal L gönye
- Eğe
- Çekiç
- Şalomo
- Pürmüz
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çatı Sistemleri Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve eli eşgüdümlü kullanabilmek
- Elleri ustalıkla kullanabilme yeteneğine sahip olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmek
- Mekanik konulara ilgi duymak
- Dikkatli ve tedbirli olmak
- Makine ve aletlerle uğraşmayı sevmek
- Her türlü çalışma ortamına uyum sağlamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı her türlü yapı işidir. Meslek genellikle açık alanda ve yüksek yerlerde çalışmayı gerektirir. Çalışanlar gündüz çalışır.
Çalışma saatlerinde özel kıyafetlerin kullanılması gerekir. Bu kıyafetler arasında tulum, emniyet kemeri, baret, eldiven ve çelik burunlu ayakkabı bulunur.
Yapılan tüm çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği önlemleri ivedilikle alınmalıdır. Çalışılan meslekte hastalık riskine karşı tetanoz aşısı olunması gereklidir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin İnşaat Teknolojisi alanı Çatı Sistemleri dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına katılabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla bu durumu belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çatı Sistemleri Elemanı açık ve kapalı alanlarda, yüksek yerlerde ve gürültülü ortamlarda çalışır.
Çalışma alanları genellikle yapı işleridir. İnşaatlar başlıca çalışma alanları arasında yer alır. Yapılan işe bağlı olarak fabrika ve atölyelerde de çalışabilir.
Yapılacak iş ahşap çatı işlemi ise tüm taşıyıcı sistem ve yüzey işlemlerinin uygulanmasında görev alır. Taşıyıcı sistem çelik konstrüksiyon ve beton çatı olduğunda ise taşıyıcı sistemlerin üzerine gelen kaplama, yalıtım ve çatı örtü katmanlarının uygulanmasında görev alır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Çatı Sistemleri Elemanları bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
- Ahşap Yapı Sistemleri Elemanı
- Yapı Yalıtımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca belirtilmiş bir bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek Elemanları (İnşaat Teknolojisi Öğretmenleri)
- http://meslek.eba.gov.tr/
- https://tyc.gov.tr/yeterlilik/insaat-teknolojisi-alani-cati-sistemleri-dali-mesleki-ve-teknik-egitim-diplomasi-TR00200754.html
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
