Çarşı ve Mahalle Bekçisi
Tanım
Çarşı ve Mahalle Bekçisi, emniyet hizmetleri sınıfı personelin gece yarısı ara hizmet ihtiyacını karşılamak amacıyla oluşturulan kadrolarda istihdam edilen, kamu güvenliği ile vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlayan kişidir.
Görevler
Çarşı ve Mahalle Bekçisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Suç işlenirken veya işlendikten sonra, henüz izleri ortadayken şüphelileri yakalamak.
- Yakalanan şüphelilerin kendilerine veya başkalarına zarar vermelerini engelleyici tedbirleri almak.
- Suç delillerinin kaybolmaması veya bozulmaması için gerekli muhafaza tedbirlerini almak.
- Olayın tanıkları varsa kimlik ve adres bilgilerini tespit ederek genel kolluk birimlerine bildirmek.
- Hakkında tutuklama veya yakalama kararı çıkarılmış kişileri gördüğünde yakalamak ve bağlı bulunduğu genel kolluk kuvvetlerine teslim etmek.
- Görev saatleri içinde görevlendirilen bölgede devriye hizmeti yürütmek.
- Konut, iş yeri ve araçlar gibi malların korunmasında sahipleri tarafından eksik alınan tedbirleri tamamlatmak.
- Halkın sükûn ve istirahatini bozanları ve başkalarını rahatsız edenleri bildirmek.
- Şüpheli durum veya kişileri bağlı bulunulan genel kolluk birimlerine bildirmek.
- Kamu düzenini bozabilecek gösteri, yürüyüş ve karışıklıkların önlenmesi amacıyla genel kolluk kuvvetleri gelinceye kadar önleyici tedbirleri almak.
- Uyuşturucu madde imal edildiği, satıldığı veya kullanıldığı ya da kumar oynandığı şüphe edilen yerleri bağlı bulunulan genel kolluk birimlerine bildirmek.
- Kişilerin can, mal ve ırzına yönelik saldırı ve tehditleri önlemek.
- Genel kolluk kuvvetleri gelinceye kadar gerekli tedbirleri almak.
- Mahalle sakinlerini etkileyen elektrik, su, doğalgaz ve kanalizasyon gibi arızaları bağlı bulunulan genel kolluk birimlerine bildirmek.
- Görev bölgesi ve çalışma saatleriyle sınırlı olmak kaydıyla kişileri ve araçları durdurmak ve kimlik sormak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tabanca
- Kelepçe
- Cop
- Çelik yelek
- Kask
- Düdük
- Plastik kelepçe
- Üniforma
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çarşı ve Mahalle Bekçisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Hızlı ve doğru karar verebilmek.
- Çevresine karşı duyarlı olmak.
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması.
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak.
- Kriz çözme becerisine sahip olmak.
- Cesaretli olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çarşı ve Mahalle Bekçisi, kamu güvenliği ile vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamakla görevlidir. Çalışma yerleri şehir içi polis bölgelerinde devriye şeklinde olan açık alanlardır.
Açık alanlarda çalışılması nedeniyle çalışma ortamı sıcak, soğuk, nemli, tozlu ve gürültülü olabilir. Çalışılan kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve/veya gündüz, vardiyalı, hafta sonu, tam gün veya yarım gün çalışma ve nöbet tutma şeklinde görev yapılabilir.
Çalışma saatlerinde özel kıyafetler giyilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığınca verilir.
Eğitime giriş koşulları
Çarşı ve Mahalle Bekçisi eğitimi için aşağıdaki koşullar aranır:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
- En az lise mezunu olmak.
- En az 167 santimetre uzunluğunda olmak.
- Askerlik hizmetini tamamlamış olmak.
- Beden kitle indeksinin 18 ile 27 arasında olması.
- En az 18, en fazla 31 yaşında olmak.
- Yüz kızartıcı ya da terör örgütleri ile ilgili suçlara karışmamış olmak.
- Memuriyete engel bir hali bulunmamak.
- Ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezasından hükümlü bulunmamak.
- Affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüz kızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak.
- Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak.
- Kamu haklarından mahrum olmamak.
- Kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezası ile mahkûm bulunmamak.
- Silah taşımak için gerekli şartları taşımak.
- Başvuru yapılan il sınırları içerisinde son bir yıl veya daha fazla süredir ikamet ediyor olmak.
- Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak.
- Polis Akademisi Başkanlığınca yapılan yazılı sınavda başarılı olmak.
- Sözlü mülakat sınavında başarılı olmak.
- Fiziki yeterlilik sınavında başarılı olmak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ortalama 6 aydır. Eğitim teorik ve uygulamalı olarak verilir.
Eğitim kapsamında şu alanlar bulunur:
- Temel hukuk
- Devletin idari yapısı
- Polis müdahale teknikleri
- Silah eğitimi
- Halkla ilişkiler
- Adli ve idari işlemler
- Demokrasi ve insan hakları
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitim, hizmet içi eğitim şeklinde verildiği için katılım belgesi verilmemektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çarşı ve Mahalle Bekçileri, kamu kurumları ve özel güvenlik şirketlerinde belirlenen alanlarda görev yaparlar.
Kaynak dosyada alanda iş bulma imkânının geniş olduğu belirtilmektedir. Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte işsiz kalma riskinin hemen hemen olmadığı ifade edilmiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim sürecinde herhangi bir kazanç yoktur.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Kaynak dosyada kamu sektörüne ilişkin sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Özel sektörde ilk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. Bu ücret iş yerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitimde herhangi bir ilerleme imkânı bulunmamaktadır.
İş hayatında ilerleme
Çarşı ve Mahalle Bekçileri polis sınavına girip başarılı olurlarsa polis olabilirler.
Benzer meslekler
Çarşı ve Mahalle Bekçiliği ile benzer meslekler şunlardır:
- Polis
- Özel güvenlik
- Özel koruma
- Gece bekçisi
Ek bilgiler
Bekçi, geceleri bir alanın veya bölgenin güvenliğini sağlamakla görevli olan kişidir. Özel durumlar dışında akşam 22.00 ile sabah 06.00 saatlerinde görev yapan bekçiler, silah taşıma ve gerekli durumlarda kullanma gibi yetkilere sahiptir.
Bekçiler, jandarma ve polislerin yardımcısı pozisyonunda bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Çarşı ve mahalle bekçileri kanunu, Kanun Numarası: 772, Kabul Tarihi: 14/7/1966
- 18 Haziran 2020 Perşembe tarihli, 31159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çarşı ve mahalle bekçileri kanunu, Kanun No: 7245, Kabul Tarihi: 11/6/2020
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.