Tanım
Çanta İmalatçısı ve Saraciyeci; deri, suni deri, kösele, suni kösele veya kumaş kullanarak el çantası, bavul, evrak çantası, cüzdan ve kemer gibi eşyaları yapan kişidir.
Görevler
Çanta İmalatçısı ve Saraciyeci, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Malzemeyi seçmek ve kesmek.
- Deri ve köselelerin kenarlarını inceltmek.
- Parçalara şekil vermek.
- Kesilen parçaları birbirine yapıştırmak ve dikmek.
- Yapılan malzeme üzerine zımba ile delikler açmak.
- Gereken yerleri perçinlemek.
- Bıçakla fazlalıkları almak ve düzeltmek.
- Deri veya köşeyi boyamak ve üzerini verniklemek.
- Yapılan eşya üzerine metal parçaları, toka ve kilit gibi parçaları takmak.
- Kabartma süsler yapmak.
- Kullanılan makinelerin ve aletlerin ayarını yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Dikiş, baskı, tıraş, kesme, yarma ve pres makineleri.
- Zımba, çekiç, pense, eğe ve bis.
- İplik, yapıştırıcı, karton ve sünger.
- Çanta aksesuar malzemeleri.
- İşlenmiş deriler ve diğer malzemeler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çanta İmalatçısı ve Saraciyeci olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Bir bütünün parçaları arasındaki ilişkileri görebilmek.
- El becerisine sahip olmak.
- Göz ve ellerini eşgüdümlü kullanabilmek.
- Düzenli ve dikkatli olmak.
Yaratıcılık ve yeni modeller tasarlayabilme, bu meslekte başarıyı artırıcı özelliklerdir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çanta İmalatçısı ve Saraciyeciler atölyelerde genellikle makine başında oturarak, bazen de ayakta çalışırlar. Çalışma ortamı biraz tozlu ve gürültülü olabilir; ayrıca rahatsız edici kokular bulunabilir.
Akciğer rahatsızlıkları, mesleği kişi için olanaksız kılan bir durumdur. Saraciyeci daha çok maddelerle ilgilenir. Çalışırken müşterilerle ve meslektaşlarıyla etkileşim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi alanı Saraciye Üretimi dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Ayrıca eğitim, halk eğitim merkezleri bünyesinde Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi alanı Saraciye Üretim Elemanı meslek dalı altında da verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilmek.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığı takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu mesleği öğrenenler çanta ve kemer yapan atölyelerde ve askeri fabrikalarda iş bulabilirler.
Yeterli sermayeye sahip olanlar kendi adlarına işyeri açabilirler.
Gelecekte meslekte görülebilecek değişiklikler
İnsanlık tarihi kadar eski olan saraciye, 20. yüzyılın başlarından itibaren hayvan gücünün önemini kaybetmesi sonucunda yerini diğer günlük kullanım eşyalarına bırakmıştır. Binek hayvanlarının malzemelerini saraçlar imal ederdi.
Günümüzde eski tip, emek yoğun çalışan saraciyeciler yavaş yavaş azalmakta; seri üretim yapan, teknolojik araçlarla donatılmış büyük atölyeler açılmaktadır. Gelecekte daha gelişmiş makineleri kullanabilecek yetişmiş ve nitelikli elemanlara ihtiyaç duyulacaktır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işyerini açanlar ise işyerinin kapasitesine veya uzmanlık alanlarına göre değişik miktarlarda kazanç elde edebilirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettiklerinde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Büyük firmalarda çalışanlar atölye şefliğine kadar yükselebilirler. Ayrıca bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Ayakkabı imalatçısı.
- Sayacı.
- Fora, freze ve gazumacı.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Meslek elemanları.
- İstanbul Umum Saraçlar Derneği.
- Saraçlar Derneğinin Tanımı ve Tarihçesi - 1986/İstanbul.
- MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Çantacılık ve Saraciye Meslek Dalı Programı - Ankara 1995.
- Çıraklık Eğitim Merkezi Müdürlüğü.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr.
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
