Tanım
Boyacı ve Yüzey Hazırlamacı/Yapı Dekorasyoncusu; metal, ahşap, beton ve sıva kaplı yüzeylerin boya, cila ve benzeri işlemlerini yapan kişidir. Alçı dekorasyon ve çizimi, kartonpiyer ve renk tasarımı işlemlerini kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapma bilgi ve becerisine sahiptir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- İşlem yapılacak zemini, üst yüzey işleminde kullanılacak boya, cila ve benzeri maddenin özelliğine göre hazırlar.
- İşlem yapılacak zemine uygun maddeyi hazırlar.
- Sentetik, selülozik ve su bazlı boya yapar.
- Duvar kâğıdı kaplar ve bakımını yapar.
- Hazırladığı boyayı rulo, fırça veya makine ile uygular.
- Gerekli gördüğü durumlarda iç ve dış cephelerdeki bozuk yerleri uygun dolgu maddesiyle tamir ederek işleme hazır hâle getirir.
- Eskimiş boya ve yüzeyleri onarır, yeniden uygun biçimde boyar ve gerekli işlemleri yapar.
- Kartonpiyer ve dökme tavan yapar.
- Alçı kartonpiyer ve dökme tavan montajı yapar.
- Alçı levha ile kaplama ve bölme duvar yapar.
- Çelik yapılara alçı levha kaplama ve sıva yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli fırçalar, rulo, metre, zımparalar, çekiç, kerpeten, tornavida, toz fırçası, macun küreği ve spatulası
- Boyacı merdiveni, eldiven, maske, süzgeç, boya hazırlama kapları ve karıştırma çubukları
- Sistre ve diğer yardımcı gereçler
- Boya tabancası
- Kireç-badana ve çeşitli boyalar; plastik, akrilik, sentetik ve su bazlı boyalar
- Ahşap koruyucular ve vernikler
- Onarım, sıva ve perdah alçıları
- Dolgu gereçleri olarak macunlar, kalsit ve diğer macunlar
- Beziryağı
- İnce ve kalın üstübeç
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Boyacı ve Yüzey Hazırlamacı/Yapı Dekorasyoncusu olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisi olan
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilen
- Renkleri iyi ayırt edebilen
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı genellikle kapalıdır ve hava boya ile vernik kokusuyla yüklüdür. İşin akışı sırasında ve sonrasında ortam dağınık bir görünüm alabilir. Yerler boya damlalarına maruz kalır ve çalışma esnasında havada boya zerrecikleri oluşur.
İşlem yapılacak yüzeyin hazırlanması sırasında kir, pas ve lekelerin temizlenmesi gerektiğinden ortam kirli bir görünüme bürünebilir. Çalışma sırasında uzun süre ayakta kalmak gerekebilir.
Mesleğin icrası genellikle tek başına gerçekleştirilir. Bununla birlikte çalışan, zaman zaman meslektaşları ve iş sahibi ile iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, İnşaat Teknolojisi alanının Yapı Dekorasyonu dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklinde gerçekleştirilir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenen mesleki eğitim programına kabul edilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla bu durumu belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığında meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu meslekteki kişiler genellikle inşaat sektöründe, konutlarda veya işyerlerinde çalışır. Boyacılıkla ilgili boyama işlemlerini gerçekleştirir ve yüzey kaplamacılığı yaparlar.
Bu meslek dalında iyi eğitim görmüş nitelikli eleman sıkıntısı çekilmektedir. Yeterli bilgiye ve eğitime sahip meslek elemanlarının iş bulmaları nispeten kolaydır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan daha az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek mensupları bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Duvar boyacısı
Ek bilgiler
Kaynak metinde bu başlık altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Mesleki eğitim merkezleri
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
