Bobinaj Elemanı

Tanım

Bobinaj Elemanı; endüstride kullanılan çeşitli elektrik motorları, transformatörler ve özel elektrik makinelerinin sarım, bakım, onarım, montaj ve testlerini kendi başına ve belirli bir süre içerisinde yapan nitelikli kişidir.

Görevler

Bobinaj Elemanı, fabrika, atölye ve benzeri işletmelerde çeşitli elektrik motorları ve elektrik makineleriyle ilgili şu görevleri yapar:

• Ölçüm ve hesaplama uygulamaları yapar.
• Temel elektrik devre ve bağlantılarını yapar.
• Temel elektronik uygulamalarını yapar.
• Teknik ve meslek resmi çizer ve okur.
• Bilgisayar destekli tasarım yapar.
• Trafo imalatı yapar.
• Trafo bakım ve onarımını yapar.
• Elektrik makinelerinin bakım ve onarımını yapar.
• Elektrik makinelerinin elektrik bağlantılarını kontrol eder.
• AA motorlarda arıza tespiti yapar.
• AA motorların sarım hesabını yaparak sarım şemasını çizer.
• AA motorların sarım kalıbını çıkararak sarım yapar.
• DA motorlarının tipini ve amacını belirleyerek arıza tespiti yapar.
• DA motorların sarım hesabını yaparak sarım şemasını çizer.
• DA motorların sarım kalıbını çıkararak sarım yapar.

Kullanılan araç, gereç ve ekipman

Bobinaj Elemanının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:

• Ampermetre, avometre ve benzeri ölçme cihazları.
• Anahtar takımları, lehim makinesi, havya seti, çekiç, çektirme, tornavida, pense, yan keski, pürmüz, giyotin makas, kumpas, matkap tezgâhı, mengene, mikrometre, sekman pensesi, testere, torna tezgâhı, sarım makinesi, sarım kalıpları, kurutma fırını, kaynak trafosu ve balanslama makinesi.
• Empedans metre, Endüvi Kontrol Cihazı (Lapel), Meger, pens ampermetre, takometre ve trafo yağı delinme kontrol cihazı.
• Cıvata, çıta, ilk yardım malzemeleri, antetli kâğıt, çeşitli formlar, presbant, makaron, pamuk izoleli bobin teli, rulman, silisli trafo sacı, somun, trafo yağı, vernik, zımpara, emaye bobin teli, izole bant, kablo, lehim, lehim pastası, klemens, kolektör ve kondansatör.

Mesleğin gerektirdiği özellikler

Bobinaj Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:

• Matematik, fen bilimleri, bilgisayar ve yabancı dil konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
• Renkleri ve sesleri ayırt edebilmek.
• El becerisine sahip olmak.
• Mekanik konulara ilgi ve yetenek duymak.
• Alet ve makinelerle uğraşmaktan hoşlanmak.
• İnce ayrıntıları algılayabilmek.
• Dikkatli, tedbirli, sabırlı ve titiz olmak.
• Sorumluluk duygusu gelişmiş olmak.
• Başkaları ile işbirliği içinde çalışabilmek.

Çalışma ortamı ve koşulları

Bobinaj Elemanları fabrika ve atölyelerde çalışır. Çalışma ortamı temiz, iyi aydınlatılmış ve gürültüden uzaktır.

Görevler kısmen oturarak yürütülür. İş, birinci derecede malzeme ve makinelerle ilgilidir.

Eğitimin verildiği yerler

Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Elektrik Elektronik Teknolojisi alanı Bobinaj dalında verilmiştir. Yapılan yeni düzenleme ile bu alan ve dalda eğitim verilmemektedir. Bu nedenle verilen eğitim bilgileri, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.

Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Elektrik Elektronik Teknolojisi alanı Bobinaj dalında eğitim verilmektedir.

Eğitime giriş koşulları

Bobinaj Elemanı eğitimi için giriş koşulları şunlardır:

• Ortaokulu tamamlamış olmak.
• Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.

Eğitimin süresi ve içeriği

• Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
• Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
• Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
• 10. sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
• Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.

Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.

Eğitim sonunda alınan belge

Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.

Ayrıca, 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.

Çalışma alanları ve iş bulma olanakları

Bobinaj Elemanları genellikle şu iş yerlerinde çalışır:

• Elektrik ve elektronik sanayi işletmeleri.
• Elektrik makineleri imal eden iş yerleri.
• Montaj birimleri.
• Servis atölyeleri.

Özellikle sanayinin gelişmiş olduğu illerde meslek elemanlarına yoğun bir ihtiyaç duyulmaktadır. Mesleğini ustalıkla yapan ve yabancı dil bilen Bobinaj Elemanları, başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere yurt dışında da iş imkânlarına sahip olabilirler.

Eğitim süresince ve sonrası kazanç

Eğitim süresince

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere; asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.

Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.

Eğitim sonrası

Bobinaj Elemanı olarak işe ilk başladığında asgari ücret üzerinden bir kazanç edinilmektedir. Bu kazançta; deneyime, işteki performans ve pozisyona, çalışılan yerin yapısı ve büyüklüğüne göre 2-3 kat artış olabilmektedir.

Meslekte ilerleme

Mesleki eğitimde ilerleme

Meslek liselerinin Elektrik Elektronik Teknolojisi alanı Bobinaj dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.

Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.

İş hayatında ilerleme

Bobinaj Elemanları çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı ve şef olabilirler.

Benzer meslekler

• Elektrikli Ev Aletleri Teknik Servisçisi.
• Elektrik Tesisatları ve Pano Montörü.
• Endüstriyel Bakım Onarım Elemanı.
• Elektromekanik Taşıyıcılar Bakım Onarım Elemanı.

Ek bilgiler

Bobinaj Elemanı ayrıca şu görevleri yerine getirir:

• İş organizasyonu yapar.
• Çevre koruma önlemleri alır.
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
• Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
• Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.

Kaynakça

• Meslek elemanları.
• Meslek lisesi öğretmenleri.
• 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu.
• www.megep.meb.gov.tr
• Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Yönetmeliği, 07.09.2013 tarihli.
• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.

Ayrıntılı bilgi için

Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:

• İlgili eğitim kurumları.
• Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
• Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
• T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
• Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.

Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.

Kaynak notu

Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.