Tanım
Yeni veya mevcut bir makinenin veya makine parçasının bilgisayar destekli katı modellemesini yapan, montaj resmini ve detay resimlerini istenilen ölçekte ve belirlenmiş standartlara uygun olarak çizen kişidir.
Görevler
Bilgisayar Destekli Makine Ressamı/Makine Ressamı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak:
- İş organizasyonu yapar.
- Makineleri ve bunlarla ilgili parçaları çizim öncesi inceler, yapacağı işlemlerin sırasını belirler.
- Makine veya makine parçalarının krokilerini çizer.
- Krokileri çeşitli bölümlere ayırıp ölçümlendirerek yapım resmini ve gerekli hâllerde detay resimlerini çizer.
- Mevcut imalat resimleri üzerinde gerekli durumlarda düzeltmeler yapar.
- Modellemesi yapılacak makine veya makine parçasını inceleyerek işlem sırasını belirler.
- Bilgisayar ortamında makine veya makine parçasına ait katı modellemeyi oluşturur.
- Katı model üzerinden montaj ve detay resmini oluşturur.
- Basit düzeyde makine parçası tasarımı yapar.
- Bilgisayar ortamında ya da elle, katı model yapmadan doğrudan montaj ve detay resimleri çizer.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Ölçüm aletleri: kumpas, mikrometre, mastar ve benzeri araçlar.
- Çizim aletleri ve malzemeleri.
- Büro makineleri: bilgisayar, yazıcı, ozalit makinesi, fotokopi makinesi ve benzeri araçlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bilgisayar Destekli Makine Ressamı/Makine Ressamı olmak isteyenlerin:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilen,
- Gördüklerini zihinde canlandırabilen,
- Tasarım yeteneği bulunan,
- Tasarladığı cisimlerin krokilerini çizebilme yetenekleri gelişmiş,
- Alet ve makinelerle çalışmaktan hoşlanan,
- Dikkatli,
- Sayısal düşünme yeteneği olan,
- Sabırlı, düzenli ve yaratıcı
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Bilgisayar Destekli Makine Ressamları/Makine Ressamları, makine parçaları üreten fabrika ve atölyelerin teknik resim bürolarında çalışırlar.
Çalışmalarını makine mühendisi ve makine teknisyenlerinin gözetiminde yürütürler. Zaman zaman diğer çalışma arkadaşları ile iletişime girebilirler; ancak iş genellikle yalnız yürütülmektedir.
Eğitimin verildiği yerler
Makine ressamlığı mesleğinin eğitimi daha önce teknik liselerde, endüstri meslek liselerinde ve çok programlı liselerin “Makine Ressamlığı” bölümünde verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik lise ve kurumlarının Makine ve Tasarım Teknolojisi alanı “Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı” dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Makine Teknolojisi alanı “Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı” dalında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak,
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan/dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıfta verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı/Makine Ressamlığı eğitimini alanlar:
- Mühendislik ve proje bürolarında,
- Fabrikalarda,
- Mühendislerin yanında yardımcı eleman olarak,
- Makine üretimi yapan işletmelerde
çalışabilirler.
Ancak bu meslekte çalışma olanağı, eğitimi bitirenlerin sayısına oranla daha azdır.
Edinilen bilgi ve becerilerin iş piyasasında bazı mesleklerde kullanılabilmesi nedeniyle satın almacı, stok kontrol elemanı (ambarcı) olarak, montaj hattı ve üretim planlaması bölümlerinde de çalışabilirler.
Yeterli deneyimi kazanmış olan makine ressamları, bilgisayar ve ilgili tasarım veya çizim programlarını kullanarak ek iş yapabilmektedirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Makine Teknolojisi alanı, Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik orta öğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte uzmanlaşma pek fazla belirginleşmemesine rağmen, işyerinde üretilen mamule göre uzmanlaşmalar görülebilir. Örneğin resimhane şefi olabilirler. Yönetici pozisyonuna kadar da yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Bilgisayarlı Makine İmalatçısı (CNC)
- Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modellemeci
- Endüstriyel Kalıpçı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- İŞKUR “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara 1983 - Yayın No: 173.
- 3308 Sayılı Kanun.
- Teknik resim kitapları.
- Millî Eğitim Bakanlığı broşürleri.
- Meslek elemanları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için:
- İlgili eğitim kurumlarına,
- Kariyer Kapısı,
- Türkiye İş Kurumu,
- Mesleğim Hayatım,
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi,
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezlerine
başvurulabilir.
Bu dosya meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR “Meslekleri Tanıyalım” meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.