Tanım
Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modellemeci/modelci, model oluşturmak üzere döküm yoluyla elde edilmesi gereken makine parçalarının, kalıplama tekniklerine ve döküm esaslarına uygun olarak ağaç, plastik veya metal malzemelerden benzerlerini yapan kişidir.
Görevler
Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modellemeci/modelci, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Yapılması istenen makine parçasının teknik ve yapısal özelliklerini gösteren resimleri çizer veya çizilmiş resmi okur.
- Modelde kullanılacak malzemenin cinsini ve miktarını saptar.
- Teknik resim ölçülerine ve kalıplama tekniğine göre bir veya birkaç parçadan oluşan modeli yapar.
- Tamamlanan modelin eğe, freze, torna ve benzeri tesviye aletleriyle düzeltme ve temizleme işlemlerini yapar.
- Zımpara, macun, boya ve vernikleme işlemlerini yaparak modelin dış etkenlere karşı korunmasını sağlar.
- Ölçü aletleriyle iş parçasının istenen niteliklere sahip olup olmadığını kontrol eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç, malzeme ve ekipmanlar şunlardır:
- Ağaç, demir, çelik, döküm metalleri, plastik türleri, bal mumu, alçı ve polyester.
- Ağaç ve metal işleme alet ve makineleri.
- Freze ve benzeri ekipmanlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modellemeci/modelci olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekiller arasındaki ilişkiyi görebilmek.
- Bir cismi üç boyutlu olarak göz önünde canlandırabilmek.
- Ayrıntıyı algılayabilmek.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modellemeciler/modelciler atölye ortamında çalışır. Çalışma ortamı genellikle sıcak, gürültülü, tozlu, kuru, kokulu ve havasızdır. İşlemler genellikle ayakta sürdürülür.
Dikkat edilmediği takdirde elektrik çarpması, el ve parmak kesilmeleri gibi kazalar söz konusu olabilir. Suni malzemelerle, özellikle plastik, polyester ve straforla çalışırken ortaya çıkan zehirli gaz ve toza maruz kalınabilir. Üst yüzey işlemleri sırasında ağaç, metal ve suni malzemelerden çıkan tozlar zarar verebilir.
Meslek, işin tek başına yürütülmesinin yanı sıra tesviyeci ve dökümcü gibi diğer meslek mensuplarıyla iş birliği içinde çalışmayı gerektirir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Makine ve Tasarım Teknolojisi alanı Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modelleme dalında verilir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Makine Teknolojisi alanı Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modelleme dalında mesleğin eğitimi verilir.
Ayrıca üniversitelerin veya özel kuruluşların açtığı kurslarda da bu mesleğin eğitimi verilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modellemeci/modelcinin iş bulma olanağı oldukça yüksektir. Meslek, seri üretim gereken makine ve otomotiv sanayii için önemlidir.
Bölüm mezunları, imalat sanayii ile makine ve otomotiv sanayiine yönelik çalışmalarda bulunan kuruluşların fabrika ve atölyelerinde çalışabilirler.
Eğitimde aldıkları bilgilere dayanarak alternatif iş alanlarında da çalışma imkânına sahiptirler. Bu alanlar şunlardır:
- Makine ressamlığı.
- Makine kalıpçılığı.
- Torna ve tesviyecilik.
- Plastik modelciliği.
- Ağaç modelciliği.
- Metal modelciliği.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Makine ve Tasarım Teknolojisi alanı Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modelleme dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazanılarak nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından diploma almış veya çıraklık eğitimini başarıyla bitirmiş kişiler, Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen süre kadar mesleğinde çalışmış ya da en az beş yıl kalfa olarak çalıştığını belgelemiş olmak şartıyla ustalık sınavına doğrudan katılabilir. Sınavda başarılı olanlar ustalık belgesini alır.
Ustalık belgesi alanlar kendi işyerlerini açabilir. Kendi işyerini kuranlar girişimci olarak da ilerleme kaydedebilirler.
Ustalık belgesine sahip olanlar, işyerinde çırak çalıştırmak için mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna katılabilir. Kursu başarıyla tamamlayanlar Usta Öğreticilik belgesine sahip olur.
Benzer meslekler
- Makine ressamı.
- Kalıpçı.
- Dökümcü.
- Tesviyeci.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü kaynakları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü kaynakları.
- Meslek elemanları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensuplarından, işyerlerinden, mesleğin eğitim yerlerinden ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
