Tanım
Basım Teknolojileri Uzmanı; yazı ve görsellerin kâğıt, karton, plastik, kumaş, metal ve benzeri malzemeler üzerine baskı teknikleri kullanılarak çoğaltılmasında görev yapan kişidir. Üretim işlemlerini kolaylaştırmak ve verimi artırmak için seçenekler üretir. Ortaya çıkan sorunları analiz ederek giderilmesini sağlar.
Görevler
Basım Teknolojileri Uzmanı, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun biçimde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Müşterilerle iletişim sağlamak.
- Ürün tasarımı yapmak.
- Üretimi planlamak.
- Üretim aşamasında verimliliği artırmak için çalışmalar yapmak.
- Ortaya çıkan sorunları analiz etmek ve giderilmesini sağlamak.
- Üretim ve hizmet süreçlerinde karşılaşılabilecek teknik problemlerde makinelerin bakım ve onarımının yapılmasını sağlamak.
- Ürünün müşterinin isteğine ve orijinaline uygunluğunu kontrol etmek.
- Ürünlerin pazarlanmasını sağlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve programları.
- Yazıcı, tarayıcı ve dijital kamera.
- Fotokopi ve diğer büro aletleri ve malzemeleri.
- Yazı katalogları, kitaplar ve dergiler.
- Çeşitli kâğıt ve benzeri malzemeler.
- Her türlü resim malzemesi.
- Fotoğraf makineleri ve taşıyıcı üçayaklar.
- Fotoğraf büyütme makinesi (agrandizör).
- Film baskı makinesi (minilab).
- Tab makinesi (minikop).
- Serigraf ve tampon baskı makineleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Basım Teknolojileri Uzmanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Basım işlerine ilgi duymak ve estetik görüşe sahip olmak.
- Yazılı ve sözlü ifade gücü gelişmiş olmak.
- Planlama becerisi gelişmiş olmak.
- Çizim yeteneğine sahip olmak.
- El ve gözlerini eşgüdümlü kullanabilmek.
- Ayrıntılara dikkat etmek.
- Titiz, dikkatli, sabırlı ve planlı olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Basım Teknolojileri Uzmanları, basım teknolojileri alanında faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası firmalarda çalışabilirler. Büro ortamında çalışılabildiği gibi tozlu, gürültülü ve kokunun yoğun olduğu ortamlarda da görev yapılabilir.
Meslek, standart mesai saatlerinin dışında çalışmayı gerektirebilir. Basım Teknolojileri Uzmanları diğer çalışanlar ve müşterilerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Uygulamalı Bilimler Meslek Yüksekokulu “Basım Teknolojileri” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Basım Teknolojileri” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince genel kültür derslerinin yanı sıra aşağıdaki mesleki dersler alınır:
- Teknik resim.
- İletişim teknikleri.
- Genel baskı öncesi teknolojisi.
- Basım endüstrisinde grafik tasarım unsurları.
- Dijital montaj teknikleri.
- Baskı sonrası üretim teknolojisi.
- Matbaada kalite kontrol.
- Dijital yayın hazırlama teknikleri.
- Basım teknolojilerinde mekatronik.
- Dijital fotoğrafçılık.
Eğitim sırasında staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Basım Teknolojileri Uzmanları meslekleriyle ilgili çeşitli alanlarda çalışabilirler. Üretimde baskı hazırlık, baskı ve baskı sonrası bölümlerde orta kademe yönetici veya vardiya amiri olarak görev yapabilirler.
Basım işletmelerinde üretimi destekleyen şu bölümlerde de çalışabilirler:
- Üretim planlama.
- Kalite kontrol.
- Satış ve pazarlama.
Büyük firmaların satın alma bölümlerinde “Basılı Ürün Satın Alma Uzmanı” olarak çalışmaları mümkündür. Meslekte orta ve üst düzey yönetici olmanın en önemli şartı, yöneticilik özelliklerinin yanında üretim tecrübesine sahip olmaktır.
Basım işletmelerinde kullanılan makine, malzeme ve teknolojinin büyük bölümü yurt dışından ithal edilmektedir.
Basım Teknolojileri alanında faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası firmalarda çalışabilirler. Kamu kurumlarında ve özel sektörde iş bulma olanakları bulunmaktadır. Ayrıca kendi işyerlerini kurabilmektedirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Grafik tasarım şirketleri.
- Yerel ve ulusal gazeteler.
- Televizyonlar.
- Reklam şirketleri.
- Ambalaj üreticisi firmalar.
- Yayınevleri.
- Matbaalar.
- Sosyal medya kuruluşları.
- Haber ajansları.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitimleri süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağlamış olduğu kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Basım Teknolojileri Uzmanlarının alacağı ücret; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikasına göre değişebilir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Basım Teknolojileri mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.
Mesleki eğitimde meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayacak seminerler ve sertifika programları gibi olanaklar vardır.
İş hayatında ilerleme
Mesleki eğitim sonrasında üst düzey yöneticiliğe kadar yükselme imkânı bulunmaktadır. Ayrıca firma sahibi olarak iş yaşamına devam eden yatırımcılar da bulunmaktadır.
Yabancı dil eğitimi almak ve mesleki yabancı dil konusunda kendini geliştirmek, iş hayatında başarıyı getirmektedir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak aşağıdakiler belirtilmiştir:
- Matbaacı.
- Reklamcı.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Öğretim elemanları.
- Üniversite web sitesi.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.