Asansör Kurucusu ve Bakımcısı/Elektromekanik Taşıyıcılar Bakım ve Onarımcısı
Tanım
Asansör Kurucusu ve Bakımcısı/Elektromekanik Taşıyıcılar Bakım ve Onarımcısı; fabrika, hastane, işyeri ve apartman gibi çok katlı binalarda insan, hasta veya yük taşımak için hazırlanmış asansörleri projelere uygun olarak kuran ve bu asansörlerin bakımını yapan kişidir.
Görevler
Meslek elemanı iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Asansörlerin mekanik kısımlarının ve elektrik tesisat şemalarının planlarını inceler.
- Asansörleri oluşturan parçaları birleştirerek montaj işlemini yapar.
- Monte edilen asansörü asansör boşluğuna yerleştirir ve sistemi çalıştırır.
- Asansörde meydana gelen arızaları saptar.
- Değişmesi gereken parçaları değiştirir.
- Asansörün iyi çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
- Yapılan işin maliyet hesabını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli tipte ve boyda tornavida, kontrol kalemi
- Yan keski, pense, kargaburun
- Kılavuz takımı, yağdanlık
- Darbeli bireyiz, sert matkap uçları, normal matkap uçları
- Şaleme, havya takımı
- İki ağızlı anahtar takımı, lokma anahtar takımı, yıldız anahtar takımı
- Şeritmetre, avometre, çelik cetvel, kumpas ve benzeri aletler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Asansör kurucusu ve bakımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Alet ve makinelerle uğraşmaktan hoşlanmak
- Makine parçaları arasındaki ilişkileri görebilmek
- Gözünü ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- El becerisine sahip olmak
- Yükseklik korkusu olmamak
- Dikkatli, tedbirli ve sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Asansör montaj ve bakımcıları görevlerini genellikle çok katlı binalarda ve kapalı mekânlarda yürütürler. Asansör boşluğu olarak adlandırılan dar ve karanlık mekânlarda, güç pozisyonlarda çalışırlar.
Bu meslek sürekli değişik yer ve mekânlarda icra edilir. Meslek elemanları çoğunlukla hareket hâlindedir. Çalışma saatleri işin gereğine göre değişebilir.
Meslek elemanları birinci derecede metal alet ve malzemelerle, onarma ve kurma işlemleriyle ilgilenir. Ayrıca elektrikçiler ve kaynakçılarla iletişim hâlinde çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanı Asansör Sistemleri dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yürütülmektedir.
Ayrıca mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının aynı alan ve meslek dalında da bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir. Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde yürütülür.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Meslek derslerinde şu konulara yer verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Araç ve gereçlerin tekniğe uygun olarak kullanılması
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Norm yazı yazılması
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimler yapılması
- Çizimi tamamlanmış plan ve projelerin okunması
- İşletme bilgisi
- İş güvenliği
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Pratik eğitimde asansörlerin mekanik, elektrik ve elektronik parçalarının tanınması; montaj ve bakım işlerinde kullanılan araç ve gereçlerin kullanım şekli ile bakımı konularında eğitim verilir.
Eğitimin sonunda kazandırılması amaçlanan davranış ve beceriler arasında şunlar bulunur:
- Tek ve çift hızlı insan ve yük asansörlerinin basit kumanda şemalarını çizebilmek
- Çizilmiş şemaları okuyabilmek
- Muhtemel arıza kaynaklarını ve sebeplerini söyleyebilmek
- Arızaları giderebilmek
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları şu alanlarda çalışabilir:
- Asansör üreten işletmeler
- Asansör montaj servisleri
- Asansör bakım servisleri
- Asansör onarım servisleri
Meslek elemanları ayrıca kendi işlerini kurarak da çalışabilirler. Düzgün şehirleşmeyle birlikte çok katlı binaların yapımı artmaktadır. Buna bağlı olarak asansörcülükle ilgili mesleklere duyulan ihtiyaç da artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Usta unvanını aldıktan sonra kendi bağımsız işyerini açanların kazanç durumu ise yaptığı işle orantılı olarak değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettiklerinde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Makine Montajcısı
- Bakım ve Onarım Elektrikçisi
- Elektrik Tesisatçısı
Ek bilgiler
Asansörlerin elektrik ve elektronik kısımları bu alanla ilgili elemanlar tarafından yapılır. Ancak asansörcülük alanında kendini yetiştirmiş kişiler, asansörlerin elektrik ve elektronik panolarının bağlantılarını da yapabilirler.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitimi Kanunu, Ankara-1989
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık Eğitimi Genel Müdürlüğü Programı, Ankara-1983
- MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, 2005-2006 Eğitim Öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulanacak yeterliğe dayalı modüler öğretim programı
- Metal Sanayii İş Gruplandırma Sistemi (MRSS)
- Asansör sanayii ile ilgili işyerleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
