Tanım
Arduvaz ve Kiremit Çatı İşçisi; yapıların çatı kaplama, onarım ve bakım çalışmalarında arduvaz, kiremit ve yardımcı malzemeleri kullanan kişidir. Çatı yüzeyini uygulamaya hazırlar, kaplama elemanlarını uygun biçimde yerleştirir ve çatının suyun tahliyesine ve dış etkenlere karşı korunmasına katkı sağlar.
İşin kapsamı, çalışılan işletmeye ve projeye göre değişebilir. Bazı işlerde yeni çatı kaplama yapılırken bazı işlerde mevcut kaplamanın onarımı, parça değişimi veya çevre bileşenlerinin düzenlenmesi öne çıkar.
Görevler
Arduvaz ve Kiremit Çatı İşçisinin görevleri, uygulama alanının özelliklerine ve işverenin çalışma düzenine bağlıdır. Genel olarak şu işleri yapabilir:
- Çatı yüzeyini, taşıyıcı bölümleri ve kaplama altını çalışma öncesinde kontrol etmek; görülen uygunsuzlukları yetkili kişiye bildirmek.
- Arduvaz, kiremit, yalıtım ve sabitleme malzemelerini ölçmek, hazırlamak ve uygulama alanına taşımak.
- Kaplama elemanlarını planlanan düzene, eğime ve hizaya uygun biçimde yerleştirmek.
- Hasarlı veya eksik çatı kaplama elemanlarını sökmek ve yenileriyle değiştirmek.
- Eğim, bindirme, sabitleme ve su tahliyesi gerekliliklerine uygun çalışmak.
- Baca dipleri, çatı kenarları, oluklar ve birleşim noktalarında uygulama yapmak veya bu bölümlerin düzenlenmesine destek vermek.
- Kullanılan araçları talimatlara uygun biçimde kullanmak ve çalışma alanını düzenli bırakmak.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak; tehlike veya güvenli olmayan koşulları ilgili kişilere bildirmek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
İş sırasında kullanılacak araç ve malzemeler, çatı türüne ve uygulamanın kapsamına göre değişir. Kullanılan ekipmanlar genel olarak şunları içerebilir:
- Kiremit ve arduvazı ölçme, kesme, delme veya sabitlemeye yarayan araçlar.
- Çekiç, pense ve benzeri el aletleri.
- Ölçüm ve işaretleme ekipmanları.
- Malzeme taşımaya yardımcı araçlar.
- İşin koşullarına uygun merdiven, iskele ve çatıya erişim ekipmanları.
- Yalıtım, harç, bağlantı elemanları, oluk ve su yalıtımı malzemeleri.
- Eldiven, baret ve iş ayakkabısı gibi kişisel koruyucu donanımlar.
- Risk değerlendirmesine ve çalışma düzenine uygun emniyet kemeri ve düşüş durdurma sistemleri.
Ekipmanların kullanımı sırasında üretici talimatlarına ve işyeri güvenlik kurallarına uyulmalıdır. Hasarlı veya uygunsuz ekipman kullanılmamalı, tespit edilen sorunlar sorumlu kişiye bildirilmelidir.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bu meslekte uygulama becerisi kadar dikkatli ve güvenli çalışma alışkanlığı da önemlidir. Mesleği yapacak kişilerin:
- Yüksekte çalışmaya ve açık hava koşullarına uygun olması,
- Denge, el-göz koordinasyonu ve dikkat becerisine sahip olması,
- Ölçü alma, hizalama ve ayrıntılı uygulamalarda özen göstermesi,
- Fiziksel dayanıklılık gerektiren işlere hazırlıklı olması,
- Ekip içinde iletişim kurabilmesi ve verilen iş talimatlarını izleyebilmesi,
- Malzemelerin özelliklerini ve temel çatı uygulamalarını öğrenmeye istekli olması,
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarını titizlikle uygulaması beklenir.
Yüksekte çalışma konusunda kişinin durumu ve görevin gereklilikleri işyeri tarafından ayrıca değerlendirilmelidir. Güvenli çalışma şartları sağlanmadan çatı üzerinde işe başlanmamalıdır.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışmalar çoğunlukla konut, işyeri, fabrika ve diğer yapıların çatılarında yürütülür. İş açık havada ve yüksekte yapılabileceğinden çalışanlar güneş, rüzgâr, soğuk veya yağış gibi değişken hava koşullarıyla karşılaşabilir. Çalışma koşulları projenin büyüklüğüne, çatı yapısına ve mevsime göre farklılık gösterir.
Çatı kenarları, eğimli yüzeyler ve malzeme taşıma işleri özel dikkat gerektirir. İşe başlamadan önce erişim yolları, çalışma yüzeyi, hava koşulları ve düşme riski değerlendirilmelidir. Güvenli erişim ve uygun koruyucu önlemler sağlanamıyorsa çalışma, yetkili kişilerin değerlendirmesine göre düzenlenmelidir.
Meslek eğitimi / nasıl olunur
Mesleğe hazırlanmak için yapı ve çatı işleriyle ilgili mesleki eğitim kursları, lise veya yaygın eğitim programları değerlendirilebilir. Eğitim seçenekleri ve kabul koşulları kuruma ve programa göre değişebileceğinden başvuru öncesinde ilgili kurumdan bilgi alınması gerekir.
Uygulamalı eğitim ve deneyimli bir ustanın yanında çalışma, malzeme tanıma ve iş sırasını öğrenme açısından önemlidir. Yüksekte çalışma ve iş güvenliği eğitimleri, yapılacak işin niteliğine ve işyeri şartlarına göre ayrıca gerekebilir. Belge veya eğitim şartı konusunda kesin bilgi için işverenin ve ilgili kurumların güncel koşulları kontrol edilmelidir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Bu meslekte çalışanlar farklı yapı ve bakım projelerinde görev alabilir. Olası çalışma alanları şunlardır:
- Çatı kaplama ve yalıtım firmaları.
- İnşaat ve yapı taahhüt işletmeleri.
- Tadilat, bakım ve onarım hizmeti veren işyerleri.
- Yapı malzemelerinin sahada uygulanmasını sağlayan ekipler.
- Konut, ticari yapı ve endüstriyel tesis projeleri.
- Küçük ölçekli uygulama ekipleri veya bağımsız işler.
İş olanakları bölgedeki yapı ve yenileme faaliyetlerine, mevsim koşullarına ve işverenlerin aradığı deneyime göre değişebilir. İş başvurularında saha deneyimi, kullanılan malzemeleri tanıma ve güvenli çalışma alışkanlıkları öne çıkabilir. Aktif iş ilanlarında unvanın bulunması, her bölgede sürekli iş olacağı anlamına gelmez.
Kazanç
Ücret; çalışılan kurumun niteliğine, deneyime, yapılan işin kapsamına, çalışma biçimine ve pozisyona göre değişir. Proje süresi, görev tanımı ve işin mevsimsel özellikleri de çalışma düzenini etkileyebilir. Güncel koşullar için işverenin ilanı ve iş sözleşmesi incelenmelidir.
Meslekte ilerleme
Deneyim kazanan çalışanlar, işyerinin yapısına ve sorumluluk düzeyine bağlı olarak usta, ekip sorumlusu veya çatı uygulamalarında uzmanlaşmış personel olarak görev alabilir. İlerleme, işin farklı aşamalarını öğrenme, güvenli çalışma alışkanlıklarını sürdürme ve uygulama deneyimi edinmeyle desteklenir.
Çatı yalıtımı, oluk ve yağmur suyu sistemleri, bakım-onarım ve farklı kaplama malzemeleri üzerine beceri geliştirmek çalışma seçeneklerini genişletebilir. Ekip yönetimi veya bağımsız çalışma hedefleyenlerin planlama, iletişim ve iş güvenliği konularındaki bilgilerini de geliştirmeleri yararlı olabilir.
Benzer meslekler
Görevleri veya çalışma alanları bakımından bu meslekle ilişkili olabilecek işler şunlardır:
- Çatı İşçisi
- Kiremitçi
- Su Yalıtım İşçisi
- Yapı Yalıtım İşçisi
- İnşaat İşçisi
- İskele Kurucusu
Benzer unvanlarda görev kapsamı ve aranan nitelikler işverene ve projeye göre farklılık gösterebilir.
Kaynak notu
Bu rehber, İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" PDF dosyası bulunmayan iş ilanı unvanları için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; resmi mevzuat veya kurum şartı yerine geçmez.
