Tanım
Yasal düzenlemelere ve güvenlik standartlarına uygun olacak şekilde araç muayene istasyonlarında bulunan ölçüm ve kontrol cihazları ile ekipmanları kullanarak motorlu, motorsuz ve elektrikli kara taşıtlarının muayenelerini yapan kişidir.
Görevler
Araç Muayene İstasyonu Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Muayeneye gelen araçlara ait ruhsat ve gerekli belgeler ile aracı teslim alır.
- Aracı muayene kanallarına çeker.
- Araçta bulunması gereken aydınlatma tertibatını kontrol eder.
- Araçta hasar olup olmadığını inceler ve arızaları tespit etmek için aracı çalıştırır.
- Aracın ayak ve el fren tertibatını kontrol eder.
- Aracın şasi ve motor numarası gibi numaraları ile ruhsat numaralarını kontrol eder.
- Aracın taban sacında çürüme, kırılma, kaplama gibi kalıcı hasarların olup olmadığını inceler.
- Aracın taban sacını, egzoz tertibatını ve motor gibi bölümlerdeki yağ kaçaklarını kontrol eder.
- Lastiklerin genel durumunu ve diş derinliğini kontrol eder.
- Taşıtların emisyon standartlarına, egzoz ölçümleri de dâhil olmak üzere, uygun olup olmadığını kontrol eder.
- Araçta bulunması gereken ekipmanların (ilk yardım çantası, yangın söndürme cihazı, stepne ve benzeri) olup olmadığını kontrol eder.
- Elektrikli araçlarda araçtan enerjiyi keserek inceleme işlemini yapar.
- Aracın trafiğe güvenli bir şekilde çıkması için engel bulunup bulunmadığını kontrol eder.
- Araç muayenelerini mevzuata uygun şekilde tanımlanan standartlar çerçevesinde gerçekleştirir.
- Araç muayene raporunu oluşturur ve aracın durumu hakkında müşteriye bilgi verir.
- Muayeneden geçen araç sahiplerine muayene etiketi verir.
- Teslim edilen araçların kaydını tutar.
- Muayene sürecinde müşteri odaklı hizmet verilmesini sağlar.
- Meslek alanı ile ilgili gelişmeleri takip eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Sabit ve seyyar araç muayene istasyonlarında kullanılan ekipmanlar
- Fren cihazları
- Far cihazları
- Lastik diş derinliği ölçüm cihazları
- Gürültü kontrol cihazları
- Gaz kaçağı kontrol ve ölçüm cihazları
- Koruyucu kıyafetler
Motosiklet muayene istasyonlarında kullanılan ekipmanlar
- Fren testi aparatı
- Far ölçüm cihazı
- Lastik diş derinliği ölçüm cihazı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Araç Muayene İstasyonu Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Analitik düşünme becerisine sahip olmak
- Mekanik ilkeleri kavrayabilme gücüne sahip olmak
- Hızlı ve etkili karar verebilmek
- Dikkatli, sabırlı ve düzenli olmak
- Yoğun çalışma temposuna ayak uydurabilmek
- Takım çalışmasına yatkın olmak
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Araç muayene istasyonları üstü kapalı ve gürültülü çalışma ortamlarıdır. Muayene için kullanılan alan kapalı olduğu için çalışan araçların egzozlarından çıkan yoğun karbonmonoksit (CO) gazları tehlike oluşturur.
Yeterli miktarda havalandırma menfezi olsa dahi koruyucu ekipmanla çalışılır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleki ve teknik lise veya kurumlarında Araç Muayene İstasyonu Teknisyeni adıyla aynı bir dal bulunmadığı için mesleğin eğitimi aşağıdaki alanlarda öğrenilir:
- Makine
- Motor
- Otomotiv
- Elektrik
- Elektronik
- Elektrik-Elektronik Teknolojileri
Makine ve Motor alanlarının alt bölümlerinden belirli bölümler kabul edilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ile alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mesleğin kamuda kadrosu bulunmadığından özel sektörde iş imkânı vardır.
Araç Muayene İstasyonu Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilir:
- Araç muayene istasyonları
- Otomotiv firmaları
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Makine, Motor, Otomotiv, Elektrik, Elektronik ve Elektrik-Elektronik Teknolojileri alanlarından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik orta öğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Araç Muayene İstasyonu Teknisyeni olarak özel firmalarda çalışılabilir. Mezuniyet durumu, istasyon performansı ve ihtiyaca göre Amir Yardımcısı, Saha Sorumlusu ve benzeri pozisyonlara terfi edilebilir.
Benzer meslekler
- Oto Ekspertizi
- Motorlu Araçlar Teknolojisi Teknisyeni
- Motor Bölümü Teknisyeni
- Elektrik-Elektronik Teknisyeni
- Makine Teknolojisi Teknisyeni
- Elektronik Teknisyeni
- Otomobil Tamircisi
- Otomotiv Teknolojisi Teknisyeni
Kaynakça
- TÜVTÜRK İnsan Kaynakları ve Akademi
- Motorlu Araçlar Teknolojisi Öğretmeni
- İlgili eğitim kurumları web siteleri
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
