Tanım
Anahtarcı (Çilingir); işlemeyen kapı, kasa, oto, masa ve dolap gibi eşyaların kilitlerini açan, kilide ve anahtar numunesine göre anahtar yapan, kilit montajı ile kilit bakım ve onarım işlerini gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Anahtarcı (Çilingir), iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Örnek anahtara “chip” kontrolü yapar.
- Anahtarın kopyasını çıkarır.
- Anahtarda yapım esnasında oluşan çapakları alır.
- Anahtarı kodlar.
- Maymuncuk hazırlar.
- Kilit Açma Tutanağı doldurur.
- Kilidi açar.
- Kilide anahtar yapar.
- Kilit tamir ve bakımlarını yapar.
- Kilit şifrelerini değiştirir.
- Kilide barel takar.
- Emniyet sistemi takar.
- Gerekli durumlarda bilirkişilik yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Anahtarcı (Çilingir) mesleğinde kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kasa anahtar makinası
- Chip dedektörü
- İşlenmemiş ham anahtar
- Anahtar yapma makinası
- Şifreli bilyeli anahtar makinası
- Matkap
- Zımpara taşı
- Çark
- El ve tezgâh mengenesi
- Tornavida
- Ayarlı pense
- Segman pensesi
- Pim tutma aparatı
- Maymuncuk takımı
- Mastar
- Çelik tel
- Törpü
- Demir ve kıl testere kolu
- Fırçalı taş motoru
- Tesviyeci eğeleri
- Pafta ve kılavuz takımı
- Kumpas
- Lokma takımı
- Keski takımı
- Allen anahtar takımı
- Barel sökme mili
- Cımbız
- Çekiç
- El tezgâhı
- Şarjlı ve akülü matkap
- İskarpela takımı
- El feneri
- Kargaburun
- Teknik endoskopi cihazı
- Şoklama kablosu
- Kulaklık
- Pas sökücü
- Master pim seti
- Transponder
- Diagnostik test cihazı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Anahtarcı (Çilingir) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Mekaniğe ilgili ve yetenekli olmak
- Sabırlı ve dikkatli olmak
- Bir işi planlayabilmek ve uygulamaya koyabilmek
- Şekiller arasındaki ilişkiyi ve ayrıntıyı algılayabilmek
- Sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Anahtarcı (Çilingir) genellikle kapalı ortamlarda çalışır. İşin durumuna göre açık havada da görev yapabilir.
Çalışma ortamları gürültülü, titreşimli, kirli ve yağlı olabilir. İşin durumuna göre zaman zaman nemli, tozlu, kokulu, ıslak ve soğuk ortamlarda da çalışılır. Anahtarcılar günün her saatinde çalışabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Makine Teknolojisi alanındaki Anahtarcılık ve Çilingirlik dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Anahtarcı (Çilingir) mesleğinde yeterli deneyim ve sermayeye sahip olanlar kendi işyerlerini açabilir. Meslek, kendi işini kurmaya oldukça uygundur.
Anahtarcılar, diğer anahtarcıların yanında da iş bularak çalışabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'sinden
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kendi işlerini kuranlar aylık olarak en az asgari ücretin üç-dört katı tutarında kazanç elde edebilirler.
Kendi işini kuramayanlar başka bir anahtarcının yanında aylık asgari ücret tutarında maaş alarak çalışabilirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Anahtarcılar bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Tesviyeci
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- Çıraklık Eğitimi Program Kitapçığı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
