Tanım
Alçı Model Kalıpçı; alçı malzemesini alçı tornasında ya da kurgu tahtalarıyla şekillendirerek mutfak ve süs eşyaları, fayans ve banyo takımları gibi malzeme ve eşyaların modellerini hazırlayan ve bunlara uygun kalıpları yapan kişidir.
Görevler
Alçı Model Kalıpçı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Şekillendireceği modelin tasarımını yapar.
- Şekillendireceği modelin teknik çizimini yapar.
- Alçı tornası ile çalışacaksa alçı tornasının bakımını ve temizliğini yapar.
- Alçı tornasının ayarlarını kontrol eder.
- Kurgu tahtalarıyla çalışacaksa tahtaların bakımını ve temizliğini yapar.
- Hazırlayacağı modele uygun olarak alçı torna üzerinde çerçeve, kurgu tahtası veya galvaniz sac oluşturur.
- Alçı tornası üzerine alçıdan tabla döker.
- Alçı tornasında veya kurgu tahtasında model için gerekli işaretlemeleri sabit kalemle yapar.
- Alçı tornasında galvaniz sac veya kurgu tahtasına arap sabunu sürer.
- Modeli şekillendirmek için uygun kıvamda hazırlanmış alçıyı çerçeve içerisine döker.
- Torna bıçakları veya zımpara yardımıyla modeli ölçülere uygun olarak şekillendirir ve pürüzlerini yok eder.
- Modeli oluşturur.
- Modelin bazı kısımları tornada şekillendirmeye uygun değilse masa üzerinde şekillendirerek modele ekler.
- Model üzerine ayrıştırıcı olarak gomalak veya arap sabunu sürer.
- Kalıp almak için gerekli uygun malzemeleri hazırlar ve modelin biçimine göre kalıbını alır.
- Rötuş işlemini yaparak kalıbı hazır hale getirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alçı hazırlama kovaları
- Kalıp yapımı için alçı, gomalak ve arap sabunu
- Sünger, zımparalar ve keçeler
- Kalıp tahtaları ve alçı plakalar
- Çeşitli boy testereler
- Karıştırıcı (mikser)
- Alçı tornası
- Torna bıçakları
- Kimyasal boyalar
- Mermer veya benzeri masa
- Sabit kalem
- Seramik çamuru
- Ölçme araçları, kumpas ve cetvel
- Doğal sünger veya fırça
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Alçı Model Kalıpçı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- El ve gözünü eşgüdümle kullanabilmek
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmek
- Bir nesneyi tasarlama ve çizim yeteneğine sahip olmak
- Ayrıntılara dikkat etmek
- El becerisine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Alçı Model Kalıpçı, alçı kalıp ürünlerinin yapıldığı atölyelerde ve fabrikalarda çalışır.
Çalışma ortamı nemli ve rutubetli olabilir. Bu ortamlarda çamur, alçı ve kimyasal boyalar bulunduğundan çalışma alanı tozlu olabilir. Çalışma daha çok malzeme ile ilgilidir ve başkalarıyla sözel iletişime çok fazla gereksinim duyulmaz.
Dikkatsizlik halinde elektrik çarpması, el kesilmesi veya alerji durumları ortaya çıkabilir. Alçı Model Kalıpçılar meslektaşları, müşterileri ve ilgili kişilerle iletişim içindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Seramik ve Cam Teknolojisi alanı “Alçı Model Kalıp” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilmektedir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi de alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Alçı Model Kalıpçılar, özel sektörlere ait seramik ve fayans işletmelerinin model üretimi, alçı ve kalıp bölümlerinde çalışabilirler.
Kendi adlarına işyeri açabilirler. Ayrıca heykel ve kartonpiyer yapımı alanlarında da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli oranların altında olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte kendi işini kurup çalışanların ücretleri daha yüksek olabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
İşyerinde işçi olarak çalışan kişi, kendini yetiştirmesine ve çevresini genişletmesine bağlı olarak kendine ait işyeri açabilir.
Mesleğin sanatsal yönüyle kişisel sergi açabilirler.
Benzer meslekler
- Heykeltıraş
- Kartonpiyer Ustası
- Seramik Model Şekillendirme Ustası
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- Çıraklık Eğitimi Program Kitapçığı
- Avanos Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Öğretim Elemanları
- Milli Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait doküman ve yayınlar
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.