Tanım
Ahşap Yapı Sistemleri Teknisyeni; ahşap doğrama malzemelerini tanıyan, çizim işlemlerini yapan ve detay resimlerini çıkaran kişidir. Resme göre malzeme listesini hazırlar ve malzemeleri temin eder.
Duvar panelleri, döşeme kirişleri ve çatı makaslarının bina taşıyıcı iskeleti ile kapı, pencere ve ahşap yapı gibi bazı ahşap detayların imalat ve montajını yapar.
Görevler
- Teknik resme göre malzeme listesini çıkarır, maliyetini hesaplar ve sipariş listesi hazırlar.
- Zemin etüdüne göre alanda gerekli ölçümleri yapar veya yaptırır.
- Yapılacak yapının projesini çizer veya proje hazırsa inceler.
- Üretimde çalışacak elemanların niteliklerini ve sayılarını belirler.
- Yapının modeline göre yapılacak parçaları belirler.
- Gelen malzemelerin kullanılması ve denetlenmesi için istif edilmesini sağlar.
- Gerekli malzemeleri temin eder; malzemelerin kullanıma hazır olmasını ve kullanılmasını sağlar.
- Parçaların şekil ve özelliklerini malzeme üzerine işaret eder.
- Ahşap malzemeyi keserek ve yontarak iş yapar veya yaptırır.
- İskele kurulumunu yapar veya yaptırır.
- Parçaların projeye uygun şekilde birleştirilmesini ve montajının yapılmasını sağlar.
- Yapının duvar panelleri, döşeme kirişleri ve çatı makaslarının bina taşıyıcı iskeletinin kullanılabilirlik kontrolünü yapar veya yaptırır.
- Kullanılan alet ve makinelerin bakım ve onarımlarını yapar veya yaptırır.
- Yapılan işlerin projeye uygunluğunu gözetir ve mühendise rapor eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- El makineleri ve takımları: el daire testere makinesi, dekupaj makinesi, çekiç, kerpeten ve iskarpela.
- Ahşap koruyucu kimyasallar.
- Ağaç işleme ve döşeme makineleri: yatay daire testere, kalınlık makinesi, planya makinesi, düşey matkap makinesi, şerit makinesi ve el freze makinesi.
- Ölçme, markalama ve kontrol aletleri: metre, gönye ve su terazisi.
- Ağaç ve ağaç ürünleri: OSB, kereste, yonga levha, kontraplak, kontratabla, formika ve lif levha.
- Kişisel koruyucu donanım.
- Yalıtım malzemeleri: cam yünü ve taş yünü.
- Metal bağlantı elemanları ve kalıp elemanları.
- Bilgisayar ve tasarım yazılımları.
- Üst yüzey işlemleri alet ve makineleri.
- Montaj işlem makine ve ekipmanları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ahşap Yapı Sistemleri Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmek.
- El-göz koordinasyonuna sahip olmak.
- Dikkatli, titiz ve sabırlı çalışabilmek.
- Makine kullanma yeteneğine sahip olmak.
- Doğa ve iklim şartlarına göre hareket edebilmek.
- Değişen teknolojik çizim şartlarına uyum sağlayabilmek.
- Zaman yönetiminde başarılı olmak.
- Ekip çalışmalarına yatkın olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Ahşap Yapı Sistemleri Teknisyenleri fabrika, atölye ve inşaat sahasında çalışırlar. Atölye ve fabrika gibi çalışma ortamlarında talaş tozları, cila, boya ve ahşap koruyucu kimyasalların kokularına maruz kalabilirler.
İnşaat sahasında iskelede çalışılması ve malzemelerin ağır olması nedeniyle dikkatli ve titiz çalışmak gerekir. Bazen büroda da çalışırlar; iş genellikle ayakta yürütülür. Çalışırken ağaç parçalarını kaldırmak, taşımak ve yerlerini değiştirmek gerekebilir.
Sert odun tozuna maruz kalan kişilerde çeşitli solunum sistemi sorunları görülebilir. İş güvenliği uzmanları ile iş birliği yapılması gerekir. Diğer çalışanlar, işverenler ve müşterilerle iletişim kurmaları da gereklidir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının İnşaat Teknolojisi Alanının Ahşap Yapı Sistemleri dalında verilmekteyken yeni düzenlemeyle bu alan ve dalda eğitim verilmemektedir. Bu dosyadaki eğitime ilişkin bilgiler, Ahşap Yapı Sistemleri dalında eğitim verildiği dönemi kapsamaktadır.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de aynı alan ve dal altında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ahşap Yapı Sistemleri Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilirler:
- Mobilya, kereste, ağaç, sunta ve MDF hammaddesi üreten atölye ve fabrikalar.
- Ağaçla çalışan tüm endüstri kuruluşları.
- İnşaat sektörü.
- Büro mobilyası işleri.
- Döşemecilik.
- Boya ve vernik işleri.
- Ahşap koruma maddeleri, tutkal, cila ve boya üretimi.
- Bu alanlara bağlı yan sanayi kuruluşları.
- Küçük ve orta ölçekli işletmeler.
- Dekorasyon sektörü.
Ayrıca kendi işyerlerini açabilirler. Kamuya ve özel sektöre ait fabrika, atölye ve tersanelerde de çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe çalışanların kazançları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Teknik Hizmetler sınıfı kapsamında belirlenir.
Özel sektörde çalışanların kazançları; çalışılan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre belirlenir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Kendi işyerlerini açmaları durumunda kazançları alınan siparişe ve üretilen ürüne göre değişir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin İnşaat Teknolojisi Alanının Ahşap Yapı Sistemleri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Özel işyerlerinde çalışanlar, tecrübe ve deneyimlerine göre kalite kontrol şefi, atölye şefi ve bölüm şefi gibi görevlerde çalışabilirler.
Kendi adlarına işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Mobilya İmalatı
- Ahşap Doğrama İmalatı
- Ahşap Üst Yüzey İşlemleri
- Mobilya Döşeme İmalatı
- Ahşap Süsleme
- Ahşap İskelet İmalatı
- Ahşap Tekne İmalatı
Ek bilgiler
Ahşap Yapı Sistemleri Teknisyeni ayrıca şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Sivas Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretim elemanları.
- Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumu Mezunlarının Sınavsız Yerleşebilecekleri Önlisans Programları.
- ÖSYM Tablo 6C
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Meslek Hastalıkları Kitabı
- Millî Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait doküman ve yayınlar.
- Meslek elemanları.
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.