Tanım
Ahşap Doğrama ve Kaplamacısı /Ahşap Yapı Sistemcisi; ahşap malzeme ve kaplama kullanarak bina ve inşaatların iç ve dış aksamlarını ahşap malzemelerle kaplayan kişidir.
Sahne ve stüdyoların, gemilerin, kayıkların, uçakların, kamyonların, karoserlerin ve benzeri araçların ağaç kısımlarını yapar ve yerine takar. Bu kapsamda kapı, pencere, dolap, merdiven, pano, kepenk ve ağaç lambri gibi ahşap bölümlerle çalışır. Ahşap malzemeyi tanır ve kesim listesini çıkarabilir.
Görevler
Meslek çalışanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Ahşap kapı yapar ve montajını gerçekleştirir.
- Ahşap pencere yapar ve montajını gerçekleştirir.
- Ahşap merdiven yapar.
- Ahşap bölme duvar yapar.
- Ahşap kepenk ve panjur yapar, montajlarını gerçekleştirir.
- Ahşap sineklik yapar.
- Ahşap separatör yapar.
- Ahşap parke yapar.
- Ahşap lambri yapar.
- Ahşap tavan kaplaması yapar.
- Ahşap eşyalar yapar.
- Mutfak dolapları yapar ve montajını gerçekleştirir.
- Yer döşemesi, parke ve laminant gibi malzemelerin montajını veya kaplanmasını yapar.
- Doğrama imalatı yapar. Bu kapsamda kör kasa, kapı kasaları, pencere kasaları, pervazlar, camekânlar, pergule, kapı kanatları, pencere kanatları, panjur kanatları ve ahşap kepenkler üretir.
- Doğrama montajı yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca tezgâh, makine, alet ve malzemeler şunlardır:
- Ahşap kesme ve doğrama makinesi
- Gönye ve metal kesme makinesi
- Kaplama pres makinesi
- Şerit ve tepsi testere makineleri
- Doğrama tezgâhı
- Planya
- Kalınlık makinesi
- Delik makinesi
- Ağaç torna makinesi
- Şerit bileme makinesi
- Planya bıçağı bileme makinesi
- Şerit kaynak makinesi
- Kereste
- Doğramacılıkta kullanılan yarı mamul ve hazır malzemeler
- Çeşitli rendeler
- Kalem ve çizecek
- Çeşitli gönyeler
- Kerpeten
- Tornavida
- Eğe ve törpüler
- Çekiçler
- Metre
- Biz
- Takım dolabı
- Matkap, matkap kolu ve matkap uçları
- Tokmak
- Keser
- Çivi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ahşap Yapı Sistemcisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- El becerisine sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Tasarım ve çizim yeteneğinin gelişmiş olması
- Bilgisayar kullanabilmek
- Yaratıcı ve estetik duyguya sahip olmak
- Dikkatli ve tedbirli olmak
- Alet ve makinelerle çalışmaktan hoşlanmak
- Sabırlı ve işbirliğine açık olmak
- Teknolojik gelişmelere açık olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslek çalışanları mobilya ve ağaç doğrama atölyelerinde çalışır. Çalışma ortamında talaş tozları ve cila kokuları bulunur. Yenilenen otomasyon makineleri sayesinde toz ve talaş en az seviyededir.
Çalışırken ağır eşya kaldırmak gerekebilir. Meslek çalışanları malzeme ile çalışır ve genellikle beden gücünü kullanır. Çalışma ortamında müşterilerle, mühendislerle, meslektaşlarıyla, kaynakçılarla ve işyerinde çalışan diğer personelle iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin İnşaat Teknolojisi alanındaki Ahşap Yapı Sistemleri dalında verilir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları mobilya ve dekorasyon ile ağaç mamulleri işleme fabrikalarında çalışabilir. Ayrıca mobilya ve ağaç doğrama atölyelerinde görev yaparlar.
Meslekte genellikle iş bulma olanağı yüksektir. İnşaat doğramacılığı alanında alüminyum ve plastik doğramacılığın artış göstermesi, iş kapasitesinin biraz azalmasına neden olmakla birlikte ahşap doğramacılığı alanında iş bulma olanakları devam etmektedir.
Özellikle ahşap dekorasyon alanında uzmanlaşarak çalışan kişilerin ücretleri daha yüksek olabilmektedir. İş bulma olanakları bakımından bu alanda gelişmeler görülmektedir.
Girişimcilik özelliğine sahip kişiler kendi işyerlerini kurarak kendi adlarına da çalışma olanağı bulabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte kendi işini kurup çalışanların ücretleri daha yüksek olabilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek çalışanları bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Ahşap Doğrama İmalatı Teknisyeni
- Doğramacı
- Yapı Yüzey Kaplama Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Çıraklık Eğitimi Program Kitapçığı
- Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki Eğitim Merkezleri
- Esnaf ve Sanatkârlar Odası
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
