Tanım
Vergi Denetmeni, vergi vermekle yükümlü şahıs ve tüzel kişilerin, yani vergi mükelleflerinin, vergilerini yasalara uygun olarak verip vermediklerini denetleyen kişidir.
Meslek dosyasında yer alan bilgilere göre, Vergi Denetmeni unvanı daha sonra kaldırılmıştır. Bu nedenle eğitim bölümündeki bilgiler, bu unvanla çalışıldığı dönemdeki araştırma bilgilerini kapsamaktadır.
Görevler
Vergi Denetmenlerinin başlıca görevi, vergi ödemesi gereken kişilerin vergilerini gününde ve tam olarak ödeyip ödemediklerini incelemektir.
Bu kapsamda Vergi Denetmeni:
- Memuriyet sıfatını ve inceleme yetkisini gösteren fotoğraflı bir kimlik bulundurur ve gidilen yerde işe başlamadan önce ilgililere gösterir.
- İncelemeye tabi kişiye, inceleme konusunu işe başlamadan önce anlatır.
- Yürürlükte bulunan mevzuata göre gerekli incelemeyi yapar.
- İnceleme bitince, incelemenin yapıldığını gösteren bir belgeyi inceleme yapılana verir.
- Defterdarlıklara bağlı başkanlık, müdürlük veya bağlı vergi dairesi birimlerinde gerekli görülen hallerde denetim yapar.
- Belge düzenini yerleştirmek amacıyla işyerlerinde bizzat denetim yapar.
- Amirinin vereceği çeşitli teftiş, soruşturma ve inceleme görevlerini yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Vergi Denetmeninin yaygın olarak kullandığı materyaller şunlardır:
- Vergi Kanunları
- Genel tebliğler
- Vergi mevzuatı ile ilgili yayımlanmış tebliğler
- Yönetmelikler
- Genelgeler
- Tüzükler
- İç genelgeler
- İçtihat haline gelmiş yargı kararları
- Çalışma esnasında kullanılan kırtasiye malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Vergi Denetmeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayısal düşünme yeteneğine sahip olmak
- Ayrıntılara dikkat etmek
- Yönergelere ve kurallara uygun çalışabilmek
- Tertipli, dikkatli ve sabırlı olmak
- Dürüst ve sorumluluk sahibi olmak
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Vergi Denetmeni büro ve ofis gibi kapalı ortamlarda çalışır. Çalışma ortamı sessizdir.
Vergi Denmenleri birinci derecede verilerle uğraşır. Zaman zaman vergi mükellefleri ve diğer meslektaşları ile etkileşimde bulunurlar.
Meslek eğitimi
Üniversitelerin aşağıdaki fakülte ve yüksekokullarında lisans programlarından mezun olanlar, Vergi Denetmeni olarak çalışmaktaydı:
- Siyasal Bilgiler Fakülteleri
- Hukuk Fakülteleri
- İktisat Fakülteleri
- İşletme Fakülteleri
- İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri
- İlgili yüksekokullar
Meslek dosyasına göre yapılan değişiklikle Vergi Denetmeni unvanı kaldırılmıştır. Bu nedenle burada yer alan meslek eğitimi bilgileri, unvanın kullanıldığı dönemdeki bilgileri kapsamaktadır.
Mesleğe giriş koşulları
Mesleğin eğitimine ve mesleğe giriş sürecine ilişkin belirtilen koşullar şunlardır:
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 48'inci maddesindeki nitelikleri taşımak
- Eğitim süresi en az dört yıl olan siyasal bilgiler, iktisat, işletme, hukuk, iktisadi ve idari bilimler fakülte ve yüksekokulları ile bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki dört yıllık fakülte veya yüksekokullardan birinden mezun olmak
- 35 yaşını doldurmamış olmak
- Erkekler için askerlik görevini yapmış, muaf tutulmuş veya erteletmiş olmak
- Sağlık yönünden yurdun tüm yöre ve iklim şartlarında görev yapmaya engel bir durumunun bulunmaması
- ÖSYM tarafından yapılan Kamu Personel Seçme Sınavı'nı (KPSS) kazanmış olmak
Eğitimin süresi ve içeriği
Vergi Denetmenliğinin ayrı bir eğitimi veya anabilim dalı yoktur. Meslek elemanları, en az dört yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe denetmen yardımcısı olarak alınırlar.
Denetmen yardımcısı olarak en az üç yıl çalışmak, olumlu sicil almak ve Bakanlık merkezinde açılacak yeterlilik sınavında başarılı olmak şartıyla denetmen kadrolarına atanırlar.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Vergi Denetmenleri defterdarlıklara bağlı vergi dairesi birimlerinde görev yaparlar.
Vergi Denetmenlerinin sayısı hükümetlerin vergi politikalarıyla paralellik göstermektedir. Bu nedenle gerek görüldükçe sınav açılmaktadır. Meslek dosyasında, son yıllarda vergi toplamaya verilen önemin arttığı ve çok sayıda vergi denetmeni alındığı belirtilmiştir.
Bu alanda kendini yetiştiren Vergi Denetmenleri özel sektöre de geçebilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi boyunca isteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumunca yüksek öğrenim ve harç kredisinden ve yurtlarından faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Yarışma sınavını kazanıp denetmen yardımcısı olarak ataması yapılanlar, kadro ve derecelerine göre maaşlarını alırlar.
Meslek dosyasına göre yeni göreve başlayan bir Vergi Denetmeni net asgari ücretin 4 katı dolayında maaş almaktadır. Derece ve kademesi yükseldikçe ücretler de artmaktadır.
Meslekte ilerleme
İş hayatında ilerleme
Belirlenen şartları ve özellikleri taşıyan denetmenler, sınava girmek ve başarılı olmak koşuluyla idari görevlere geçebilirler.
Bu şekilde müdür yardımcılığından defterdarlığa kadar farklı kadrolarda idareci olarak görev yapabilirler. Defterdar, bulunduğu ilde Maliye Bakanlığının en büyük memurudur.
Denetmen yardımcılığından sonraki süreç
Yarışma sınavını kazanarak denetmen yardımcısı olarak atanan adaylar, en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak koşuluyla Bakanlık merkezinde açılacak yeterlik sınavına girerler. Yeterlik sınavında başarılı olamayanlar, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında durumlarına uygun memur kadrolarına atanırlar.
Benzer meslekler
Vergi Denetmenine benzer meslekler şunlardır:
- Maliye Müfettişi
- Hesap Uzmanı
- Gelirler Kontrolörü
Ek bilgiler
Vergi Denetmeni görevleri kapsamında aşağıdaki faaliyetleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Meslek dosyasında, Vergi Kontrol Memurluğunun isminin, “Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun Hükmünde Kararname” ile Vergi Denetmeni olarak değiştirildiği belirtilmiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
- Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Vergi Denetmenleri Görev, Yetki, Çalışma ve Atama Yönetmeliği
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgilerle oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.