Tanım
Serbest Muhasebeci; ekonomik faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere ait girişim ve işletmelerin muhasebe ilkeleri ve hükümleri gereğince defterlerini tutan, bilanço, kâr-zarar tablosu, beyannameler ve diğer belgeleri düzenleyen kişidir.
Görevler
Serbest Muhasebecinin başlıca görevleri şunlardır:
- Serbest iş yapan kişilerin, resmi ve özel kurumların gelirlerini ve giderlerini çeşitli adlardaki defterlere kaydetmek.
- İşletme defteri ve serbest meslek kazanç defteri gibi defterleri düzenlemek.
- Kişi veya kuruluşların yükümlü oldukları vergi beyannamelerini düzenlemek.
- Kişi ve kuruluşlar adına vergi daireleri ile uzlaşma işlemlerini gerçekleştirmek.
- Kişi ve kuruluşların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkilerini düzenlemek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar.
- Hesap makinesi.
- Yasal defterler.
- Beyannameler.
- Makbuzlar.
- Çeşitli kırtasiye malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Serbest Muhasebeci olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gereklidir:
- Sayılarla akıl yürütebilme yeteneğine sahip olmak.
- Ayrıntılara dikkat edebilmek.
- Büro işlerinde çalışmaktan hoşlanmak.
- Verilerle ve sayılarla uğraşmayı sevmek.
- Düzenli, sorumlu, sabırlı ve dikkatli olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Serbest Muhasebeciler büro ortamında ve oturarak görev yaparlar. Görev sırasında birinci derecede verilerle ilgilenirler. Çalışma koşulları düzenlidir.
Çalışırken zaman zaman işletme sahipleriyle, vergi daireleri personeliyle, Sosyal Güvenlik Kurumu personeliyle, bağlı oldukları meslek kuruluşlarıyla ve meslektaşlarıyla etkileşim hâlindedirler.
Meslek eğitimi
Mesleğe giriş için gereken ön eğitimin verildiği yerler
Kaynak dosyada meslek eğitiminin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler alanlarında eğitim veren fakülteler ile meslek liselerinde verildiği belirtilmektedir.
Dosyada, bu alanlardan mezun olanların stajlarını tamamladıktan sonra sınavla Serbest Muhasebeci oldukları döneme ilişkin bilgiler yer almaktadır. Ancak 2008 yılında çıkarılan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında 5786 sayılı Kanun ile Serbest Muhasebeci ruhsatı verilmesi kaldırılmıştır.
Bu nedenle dosyadaki eğitime ilişkin bilgiler, Serbest Muhasebeci ruhsatının verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Serbest Muhasebeci adayları stajlarını Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir veya Serbest Muhasebecilerin yanında ve/veya onların denetim ve gözetiminde yapabilirler.
Kaynak dosyada belirtilen staj süreleri şöyledir:
- Dört yıllık fakülte mezunları için 2 yıl.
- Ön lisans mezunları için 3 yıl.
- Lise mezunları için 4 yıl.
Adayların staj konuları, çalışma programları ve staja ilişkin zorunlu eğitim programları Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası Temel Eğitim ve Staj Merkezi (TESMER) tarafından hazırlanır. Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odaları, staj konularını, çalışma programlarını ve zorunlu eğitim programlarını adaylara duyurur ve uygulanmasını denetler.
Serbest muhasebeci adayları iki yılda bir yazılı staja, ara dönem değerlendirmelerine ve stajın sonunda staj bitirme değerlendirmesine tabi tutulurlar. Stajın tamamlanabilmesi için adayın ara dönem ve staj bitirme değerlendirmelerinde 100 üzerinden en az 60 puan alması ve yanında staj yapılan meslek mensubunun tezkiyesinin olumlu olması gerekir.
Tezkiye, stajyerle ilgili görüşlerin yer aldığı belgedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Staj bitiminde başarılı olan kişilere “Serbest Muhasebeci” ruhsatı verilirdi. Kaynak dosyada ayrıca, 5786 sayılı Kanun ile Serbest Muhasebeci ruhsatı verilmesinin kaldırıldığı belirtilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Serbest Muhasebecilerin çalışma alanları ve iş bulma olanakları şunlardır:
- Kendi özel bürolarını açabilirler.
- Kamu kurumlarının muhasebe servislerinde çalışabilirler.
- Özel kurumların muhasebe servislerinde çalışabilirler.
Kaynak dosyada, mali konulardaki uygulamaların değişmesi ve artmasına paralel olarak bu meslekte çalışan kişilerin sayısının ve bu kişilere duyulan ihtiyacın arttığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Serbest Muhasebeci adayları, yanında staj gördükleri kişi tarafından sigortalı olarak ve en az asgari ücretle çalıştırılırlar.
Eğitim sonrası kazanç
Serbest Muhasebeciler, Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen ve yapılan işlerin niteliğine göre değişen asgari ücret tarifelerine uygun olarak gelir elde ederler.
Her Serbest Muhasebecinin kazanç durumu; çalıştığı işyerine, işteki tecrübesine, başarısına ve iş kapasitesine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Serbest muhasebecilerin meslekte ilerlemeleri, Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir unvanına hak kazanmalarıyla gerçekleşebilir.
Bunun için hukuk, iktisat, maliye, işletme-muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler gibi alanların birinde lisans eğitimini tamamlamak ve Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinin açtığı Serbest Muhasebeci-Mali Müşavirlik sınavını kazanmak gerekir.
Kaynak dosyada bu sınavın yılda 3 defa, Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yapıldığı belirtilmektedir.
Kişi Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir olduktan sonra meslekte yükselmeye devam etmek isterse 10 yıl Serbest Muhasebeci-Mali Müşavirlik yapması, Yeminli Mali Müşavirlik sınavını kazanması ve ruhsatını alması gerekir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Serbest Muhasebeciliğe benzer meslekler şöyle sıralanmıştır:
- Bankacı.
- Sigortacı.
Ek bilgiler
Serbest Muhasebecinin görevleri kapsamında aşağıdaki faaliyetler de yer alır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasının hazırlamış olduğu Stajyer Rehberi isimli kitapçık.
- 3568 sayılı Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci-Mali Müşavirlik, Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu.
- Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB).
- Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında 5786 sayılı Kanun.
- http://www.tesmer.org.tr/docs/smmm-staj-yonetmeligi.doc
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Serbest Muhasebecilik hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
