Tanım
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik Teknikeri; çeşitli türden pamuktan değişik kalitede iplik üretim çalışmalarını yürüten, üretilen pamuk ipliğini kalitesine göre sınıflandıran ve pazarlamasını sağlayan kişidir.
Görevler
- İplik üretim işletmesinde mühendisin denetiminde, üretim aşamasındaki hesaplamaları yapar. Bu hesaplamalar arasında harman yüzde hesapları, kinematik şemadan dişli-kasnak hesapları ve çekim-büküm hesapları yer alır.
- Karde ipliği (normal kumaş için) ve penye ipliği üretmek üzere balyalardan aktarılan pamuğun harman-hallaç ünitesinde temizlenmesini sağlar.
- Yabancı maddelerden kısmen temizlenen pamuğun tarak makinesinde liflerinin taranarak paralel hale getirilmesini sağlar.
- Cer makinesini kullanarak pamuğun çekme ve dublaj (katlama) yoluyla karışmasını sağlar.
- Bant formunda büyük kovalara sarılan pamuğun fitil makinesinde bükülerek iplik haline gelmesini ve bobin makinesinde plastik bobinler üzerine sarılmasını sağlar.
- Bobin makinesi ve işçilikten kaynaklanan hataları ve hata kaynaklarını belirleyerek gidermeye çalışır.
- Laboratuvar bölümünde üretilen ipliğin kalitesini kontrol eder.
- Üretilen pamuk ipliğini kalitesine göre sınıflandırır.
- Üretilen ipliğin pazarlamasını sağlar.
- Çalıştığı bölümde bulunan makinelerin bakım, ayar ve temizliğinden sorumludur.
- Kendisine bağlı olarak çalışanları denetler.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
İplikhanede bulunan başlıca makineler ve malzemeler şunlardır:
- Harman-hallaç ünitesi
- Tarak makinesi
- Cer makinesi
- Katlı cer makinesi
- Fitil (büküm) makinesi
- Katlı büküm makinesi
- Çift büküm makinesi
- İplik tipine ve ipliğin kullanım alanına uygun teknik özellikleri olan bobin makineleri
- Katlama makinesi
- Pamuk
- Bobin
- Plastik kops
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fizik ve kimyaya ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak
- Aynı anda birçok şeye dikkat edebilmek
- Rutin işlerde uzun süreli çalışabilmek
- İnsanlarla kolayca iletişim kurabilmek
Bilgisayar ve yabancı dil bilgisi başarıyı artıran etkenlerdir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik teknikerleri, iplik üreten işletmeler ile atölyelerde genellikle ayakta çalışırlar. Çalışma ortamı iyi aydınlatılmıştır. Üretim yerleri çok gürültülü olabilir; havalandırması olmayan çalışma alanları ise pamuk lifleri nedeniyle tozludur.
Pamuğun sorunsuz ve en az kayıpla işlem görebilmesi için çalışma ortamının nemli olması gerekir. Sıcaklığın 28 °C civarında olması zorunludur.
İplik üretim işletmesindeki bütün işlemler hesaplamalara göre devam eder. Hesaplamalardaki en küçük hata bile büyük problemlere yol açabilir. Bu nedenle teknikerlerin temel hesapları kavrayabilmiş olması gerekir.
Üretim sırasında makineler arasında kesintisiz bir çalışma şekli vardır. Örneğin, harman-hallaç ünitesi arızalı olduğunda malzeme tarak ünitesine gelemediği için o kısımda da iş durur. Bu nedenle teknikerler, görev yaptıkları kısımda iş akışının düzgün şekilde devam etmesini sağlayacak önlemleri almalıdır.
İplikhanede çok büyük hacimli makinelerle çalışıldığından yeterli güvenlik önlemlerinin alınmış olması gerekir. Çalışırken öncelikle malzeme ve makinelerle ilgilenirler; ancak görev sırasında tekstil mühendisi, dokuma teknikerleri ve işçilerle iletişim halindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Meslek Yüksekokulunun “Pamuk Pazarlama ve İplikçilik” bölümünde verilmekteydi. Bölüm adının “Tekstil Teknolojisi” olarak değişmesi nedeniyle “Pamuk Pazarlama ve İplikçilik” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgiler, “Pamuk Pazarlama ve İplikçilik” bölümü eğitiminin verildiği dönemde yapılan araştırmalara dayanmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Pamuk Pazarlama ve İplikçilik” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim teorik ve pratik olarak sürdürülür.
- ve 2. sınıfların sonunda yaz aylarında 36 işgünü staj yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Pamuk Pazarlama ve İplikçilik” ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik teknikerleri, tekstil sanayisine ait; giyim, döşemelik ve ev tekstilinde kullanılacak kumaşlar için iplik üreten fabrikalarda çalışırlar.
Bu fabrikalarda hazırlama, eğirme, bobinleme ve laboratuvar departmanlarında mühendisler ile işçiler veya teknisyenler arasında ara eleman olarak görev yaparlar.
Pamuğun temizlenmesinden bobinlere sarılarak boyahaneye veya dokumahaneye iplik şeklinde teslim edilmesine kadar her aşamada çalışabilirler. Kendi alanlarında iş bulunamaması halinde dokuma kısmında da istihdam edilebilirler.
Üretilen pamuk ipliğinin pazarlamasının yapıldığı işletmelerde de çalışabilirler. Tekstil sektörünün daha çok gelişmiş olduğu Adana, Bursa, Denizli, Gaziantep, İstanbul, İzmir ve Uşak gibi illerde iş bulma olanağı daha yüksektir.
Tariş gibi kooperatif veya birliklerde görev alabilirler. Kendi işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden faydalanabilirler. Ayrıca kamu ve özel kurum veya kuruluşlarının sağladığı burslardan yararlanabilirler.
Eğitim döneminde işletmelerde staj yaparken, işletmenin durumuna göre az da olsa bir gelir olanağı bulunabilir.
Eğitim sonrası kazanç
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik teknikerlerinin kazançları; işletmelerin ücret politikasına, meslekteki deneyime ve kişinin kendi işini kurmasına göre değişiklik gösterir.
Özel sektörde ilk işe girişte genellikle asgari ücret söz konusu olur. Gösterilen başarıya ve sözleşmeye göre sonraki dönemlerde artış olabilir.
Kendi işyerinde çalışanların kazançları değişken olmakla birlikte sektördeki gelişmelere ve işyerinde oluşturulacak ekibin başarısına bağlıdır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik Teknikerleri, işyerinin büyüklüğüne göre ustabaşı olabilir veya vardiya amiri pozisyonuna gelebilirler.
Benzer meslekler
- İplik Teknisyeni
- Dokuma Teknisyeni
- Tekstil Teknikeri
Ek bilgiler
Pamuk Pazarlama ve İplikçilik Teknikerleri;
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim görevlileri
- Meslek Danışma Merkezi kaynakları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.