Tanım
Ulusal ve uluslararası sermaye piyasalarını takip ve analiz ederek sermaye piyasalarında müşterisi adına hisse senedi, altın, döviz ve diğer menkul kıymetlerin alım satımını yapan kişidir.
Görevler
Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Meslek Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Günlük olarak müşterilerine bülten hazırlar.
- Ulusal ve uluslararası sermaye ve para piyasaları ile ilgili haberleri analiz eder.
- Ulusal ve uluslararası siyasi ve politik olayların piyasalar üzerindeki olası etkileri hakkında çıkarımlarda bulunur, yorum yapar ve stratejiler geliştirir.
- Gün içerisinde borsaları ve alternatif piyasaları takip eder.
- Borsadaki şirketlerin teknik ve temel analizini yapar.
- Müşterilerini bilgilendirir ve işlemlerini yerine getirir.
- İşletmelerin doğru ve kâr getirici yatırımlar yapması, kârlarını koruması ve artırması ile finans kaynağı bulması konularında danışmanlık yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, hesap makinesi ve büro malzemeleri,
- Telefon, projeksiyon, faks ve internet gibi iletişim araçları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Meslek Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematikte ve istatistikte başarılı olmak ve ekonomi konularına ilgi duymak,
- Analitik düşünme becerisine sahip olmak,
- Risk alabilmek, hızlı ve doğru karar verebilmek,
- Sorumluluk sahibi olmak ve başkalarını etkileyebilmek,
- Analiz ve plan yapabilmek, bunları uygulayabilmek,
- İnsanlarla iletişimi iyi olmak,
- İkna kabiliyeti yüksek olmak,
- Ekip çalışmasına yatkın olmak,
- Algılama ve sayılarla akıl yürütme becerisi gelişmiş olmak,
- Yeniliklere açık ve güvenilir olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Meslek Elemanı; küçük, orta ve büyük ölçekli sınai ve ticari işletmelerin muhasebe ve finansman birimlerinde, borsalarda, bankalarda ve ulusal ya da uluslararası yatırım kuruluşlarında büro ortamında çalışır.
Çalışma saatleri düzenli olmakla birlikte zaman zaman geç saatlere kadar çalışma söz konusu olabilir. Meslek elemanı işletmedeki diğer personelle, çeşitli kuruluşlardaki meslektaşlarıyla ve fon yöneticileriyle iletişim hâlindedir.
Menkul kıymetler ve yatırım şirketlerinde yatırımlarını borsada değerlendirmek isteyen müşterilerle diyalog kurar. Kişi yoğun stres altında çalışabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı yüksekokulların Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası ön lisans programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Programda yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Genel İşletme,
- Mikro İktisat,
- Genel Muhasebe,
- Genel Hukuk,
- Makro Ekonomi,
- Ticari Matematik,
- Ticaret Hukuku,
- İstatistik,
- Finansal Yönetim,
- Şirketler Muhasebesi,
- Temel Analiz,
- Borsa İşlemleri,
- Sermaye Piyasasına Bağlı Dış Denetim,
- Finansal Tablolar Analizi,
- Vadeli Piyasa İşlemleri,
- Teknik Analiz,
- Portföy Yönetimi,
- Takas ve Operasyon İşlemleri.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çoğunlukla özel sektör tercih edilse de kamu kurum ve kuruluşlarında da iş bulma imkânı vardır.
Mezunlar aşağıdaki alanlarda görev yapabilir:
- Küçük, orta ve büyük ölçekli sanayi ve ticari hizmet işletmelerinin muhasebe ve finansman birimleri,
- Sigorta sektörünün operasyon ve pazarlama birimleri,
- Menkul kıymetler ve yatırım şirketleri,
- Borsalar,
- Bankaların cari hesap, bireysel bankacılık, bireysel kredi tahsisi, kredi kartı ve diğer ürünlerin operasyon ve pazarlama birimleri,
- Ulusal ve uluslararası yatırım kuruluşları.
Sermaye piyasası lisansı gerektiren görevler
Sermaye piyasası alanında çalışanların mesleki yeterliliklerini, bilgi ve becerilerini tespit etmek amacıyla lisanslama sınavları yapılmaktadır. Sınavlarda başarılı olanlara ilgili ihtisas alanları itibarıyla mesleki yeterliliklerini gösteren lisans verilir. Bu amaçla eğitim programları düzenlenir ve çalışanların sicili tutulur.
Lisanslama sınavlarında başarılı olan kişilere lisans verilmesi, eğitimlerin düzenlenmesi ve sicilin tutulması Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği tarafından yapılır. Lisanslama sınavları ise Sermaye Piyasası Kurulu tarafından düzenlenir.
Sermaye piyasası kurumlarında aşağıdaki görevlerde çalışmak isteyenlerin Sermaye Piyasası Faaliyetleri Temel Düzey Sınavına girerek Sermaye Piyasası Faaliyetleri Temel Düzey Lisansını almaları zorunludur:
- Hisse senetleri piyasası müşteri temsilcisi,
- Sabit getirili sermaye piyasası araçları ve repo-ters repo piyasası müşteri temsilcisi,
- Yatırım fonları müşteri temsilcisi,
- Aracı kurum acentesi olarak faaliyet gösteren banka şubelerinde acentelik işlemlerinden sorumlu müşteri sorumlusu,
- Seans salonlarında hisse senedi alım satımı görevini yürüten müşteri temsilcisi,
- Bir aracı kurumla acentelik sözleşmesi imzalayan katılım bankalarında acentelik işlemlerinden sorumlu müşteri temsilcisi,
- Bankaların ve acentelik faaliyetinde bulunacak katılım bankalarının bireysel finans merkezlerinde, çağrı merkezlerinde hisse senedi ile ilgili işlemleri yapacak müşteri temsilcisi,
- Aracı kurum şube müdürü,
- Aracı kurum irtibat bürosu sorumlusu,
- Aracı kuruluş ve portföy saklama kuruluşlarında takas ve operasyon sorumlusu.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Bu alanda çalışan kişiler, görev yaptıkları kurum ve kuruluşlarda kendilerini geliştirmeleri durumunda orta düzey yöneticilik kademelerinde görev alabilirler.
Mesleğinde uzmanlaşan kişiler yurt dışı para piyasalarında da çalışabilirler.
Benzer meslekler
- Bankacı,
- Sigortacı,
- Uluslararası Ticaret Meslek Elemanı.
Ek bilgiler
Mesleğin önceki adı Para ve Sermaye Yönetimi Meslek Elemanıdır.
Önceki meslek bilgi dosyasında bu meslekle ilgili görevler arasında aşağıdakiler yer almaktadır:
- İş organizasyonu yapmak,
- Çevre koruma önlemleri almak,
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak,
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Önceki adla yayımlanan bilgi dosyasında, para ve sermaye piyasalarını takip ederek müşterisi adına borsada hisse senedi, hazine bonosu ve benzeri alım satım işlemlerinin yapıldığı belirtilmiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları,
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu,
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08,
- M. Kemal Üniversitesi web sayfası: www.mku.edu.tr,
- SPK ve İMKB internet sitesi,
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları,
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.