Tanım
İşletmeci; otel, banka, sigorta, maden ve reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim, yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış ve pazarlama konularında çalışan; küçük işletmeleri kuran ve yöneten kişidir.
Görevler
İşletmeci, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. İşletmenin büyüklüğüne göre üretim, yönetim, para kaynakları ve satış bölümlerinde görev alabilir.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- İşletmenin çevresi ile işletme sahibi ve çalışanlar arasında iletişimi sağlar.
- İşletmenin hangi ürün veya hizmeti, ne şekilde üretmesi hâlinde en üst düzeyde kâr elde edileceği konusunda planlar yapar ve kararlar alır.
- İşletmede çalışanların birbirleriyle ilişkilerini, işletmenin gelişmesini sağlayacak şekilde düzenler.
- İşlerin teknik denetimini sağlar.
- Beklenen amaçlarla ulaşılan amaçlar arasındaki farklılıkları belirler ve giderici önlemler alır.
- Üretim ve satışların kısa dönem sonuçlarını gözden geçirerek aylık ve yıllık üretim ve satış raporlarını hazırlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
İşletmecilerin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayarlar
- Basılı veya yazılı dokümanlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İşletmeci olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Analiz ve sentez yapabilmek
- Organizasyon yeteneğine sahip olmak
- Kendini iyi ifade edebilmek ve insanları ikna edebilmek
- Yerinde kararlar alabilmek ve plan yapabilmek
- Matematik ve sosyal konulara ilgi duymak
- İletişim becerilerine sahip olmak
- Sabırlı, anlayışlı ve hoşgörülü olmak
- İnsan ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak
- Zaman yönetiminde başarılı olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
İşletmeciler kamu ve özel sektöre ait kuruluşlarda ya da kendi işletmelerinde çalışabilir. Sigorta, maden, banka, çiftlik ve fabrika gibi kuruluşlar çalışma alanları arasında yer alır.
Çalışma ortamı temiz ve rahattır. Çalışma saatleri genellikle düzenlidir. İşletmeciler çalışırken müşterilerle, sendikacılarla, sigorta şirketi ve vergi dairesi personeliyle etkileşimde bulunabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı İktisadi ve İdari Bilimler, İşletme ve Siyasal Bilgiler fakültelerinin İşletme bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde İşletme lisans programına dikey geçiş yapabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince aşağıdaki dersler gibi dersler verilmektedir:
- İşletme Fonksiyonları
- Genel Muhasebe
- Ticaret Hukuku
- İstatistik
- Mikro ve Makro İktisat
- Uluslararası İşletmecilik
- Stratejik Yönetim
- İşletmelerde Sosyal Sorumluluk ve Etik
- İnsan Kaynakları Yönetimi
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İşletmeciler özellikle büyük işletmelerde, fabrika ve atölyelerde üretim faaliyetlerinin planlanması, finansmanı ve organizasyonunda yönetici ve işletmeci olarak çalışırlar. Ürünlerin pazarlanmasını organize ederler.
Mal ve hizmet üreten kurum ve kuruluşlarda verimi artırmak için planlama, yönetme ve denetleme konularında bilgi ve beceri kazanan işletme mezunlarının iş bulma olanakları oldukça geniştir.
İşletmeciler kamu ve özel sektöre ait kuruluşlarda görev alabilir veya kendi işletmelerinde çalışabilir. Sigorta, maden, banka, çiftlik ve fabrika gibi alanlarda çalışma imkânı bulunur.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
İşletmecilerin alacağı ücret; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Özel sektörde deneyim, yabancı dil bilgisi ve teknolojiyi kullanma bilgi ve becerisi gibi faktörler alınan ücreti yükseltebilir. Yönetici konumunda ise bu ücretler daha da artabilir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Gelecekte meslekte görülebilecek değişiklikler
İşletmecilik; yönetim, vergi, sigorta, finansman ve ekonomi gibi iş dünyasıyla ilgili bir meslektir. Rekabetin yoğun olduğu iş dünyasında sağlıklı kararlar alınabilmesi için daha hızlı, daha sağlam ve daha sıkı bir bilgi akımı ile analiz zorunludur.
Gelişen teknolojiyle birlikte işletmecilerin teorik ve pratik bilgilerini bilgisayar ve bilgisayar destekli uygulama sistemleriyle çalışarak pekiştirmeleri gerekir. Gelecekte kendini teknik ve sosyal yönden geliştirebilmiş işletmecilere daha çok ihtiyaç duyulacaktır.
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Başarılı olanlar özel veya kamu kuruluşlarında üst düzey yöneticiliğe kadar yükselebilirler.
İşletmeciler kamu kurumlarında ve bankalarda şu görevlerde çalışabilir:
- Yönetici
- Muhasebeci
- Müfettiş
- Kontrolör
- Mali analist
Benzer meslekler
- İşletme Mühendisi
- İktisatçı
- Maliyeci
- Çalışma Ekonomisti
- Yönetici
- Mali Müşavir
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- ANGİAD, Ankara Genç İşadamları Derneği, “Ülkemizde Girişimcilik ve Risk Sermayesi”, hazırlayan: Hakan Karalar
- Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: IX, Sayı: 1-2, 1991
- Eskişehir İTİ Akademisi Yayınları, “Yeni Gelişmeler Karşısında İşletme Yöneticileri ve İşletme Eğitimi”, Şanöz Alp, Ankara, 1972
- KOSGEB, “Kendi İşinizi Kurabilirsiniz. Temel Kavramlar ve Öneriler”, 1993, Ankara
- “İşletmecinin Dünyası”, BİAR Eğitim Hizmetleri Departman Yayını
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, 2000
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.