Tanım
İş Zekası Uzmanı, bir kuruluş içinde genel kârlılığın artırılması için veri toplanmasını ve analizini yöneten, sistemler geliştiren ve uygulayan kişidir.
Görevler
İş Zekası Uzmanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Stratejik karar verme sürecini desteklemek için finansal veri analizi gerçekleştirir.
- İş zekâsı verilerinin toplanmasıyla ilgili öncelikleri belirler veya firma beklentilerini yönetmek için ilgili departmanlarla iş birliği içinde çalışır.
- Verilerin toplanması ve analiz edilmesiyle ilgili prosedürler oluşturur.
- Tüm verilerin toplanması ve kullanılması da dâhil olmak üzere verileri denetler.
- İşletmelerin verilerini analiz ederek verilerden anlamlı bilgiler çıkarır.
- Bu bilgileri çeşitli raporlama araçlarını kullanarak sunar.
- İşletme içi ve işletme dışı veri kaynaklarını kullanarak trendleri belirler.
- Veriler arasındaki örüntü ve ilişkileri belirleyerek bilgi çıkarımı yapar.
- Bilgileri karar alma süreçlerinde kullanmak için çeşitli analitik yöntem ve araçlardan yararlanır.
- Yeni veri analizi süreçleri geliştirir.
- Yıllık bütçeleme süreci için gelir tahminleri geliştirir.
- İş zekâsı analizlerine yönelik periyodik raporlar oluşturur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
İş Zekası Uzmanlarının kullandığı bilişim teknolojisi altyapısı aşağıdaki araç ve unsurlardan oluşur:
- Yazılım
- Donanım
- Bilgisayar ağı
- Veri tabanı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İş Zekası Uzmanı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayısal yeteneği olan
- Dikkatli ve ayrıntılarla uğraşmayı seven
- Araştırmacı bir yapıya sahip
- Ekip çalışmasına uygun
- Problem çözme yeteneği olan
- İletişim yeteneği güçlü
Çalışma ortamı ve koşulları
İş Zekası Uzmanları büro ortamında, masa başında çalışır. Bununla birlikte görevlerini esnek çalışma yöntemleriyle de yerine getirebilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, İş Zekası ve Analitiği yüksek lisans programlarının bulunduğu üniversitelerde verilmektedir.
Üniversiteler ve çeşitli eğitim akademileri tarafından düzenlenen İş Zekâsı ve Raporlama sertifika programlarıyla da mesleğin eğitimleri alınabilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girişte aşağıdaki koşullar aranabilir:
- Lisans mezunu olmak
- Bazı üniversitelerde Yönetim Bilişim Sistemleri, İşletme Enformatiği, Bilgisayar, Yazılım, Bilişim Sistemleri Mühendisliği, Bilgisayar Bilimleri, Matematik, İstatistik, Endüstri Mühendisliği, İşletme Mühendisliği veya İşletme bölümlerinden mezun olmak
- ALES sayısal puan türünden belirlenmiş puanı almış olmak
- Enstitü tarafından açılacak yabancı dil sınavında, YÖKDİL sınavında veya eşdeğer ve geçerliliği olan yabancı dil sınavlarında Senato tarafından belirlenmiş taban puanı almış olmak
Eğitimin süresi ve içeriği
Kaynak dosyada eğitimin süresine ilişkin sabit bir süre belirtilmemiştir. Meslek eğitiminde aşağıdaki konu ve uygulamalara yer verilmektedir:
- Tanımlayıcı istatistikler, ilişkisel ve farklılık analiz yöntemleri ve SPSS uygulamaları
- Veriden elde edilecek doğru bilgiler ve öngörüler ışığında rasyonel karar vermede kullanılan yöntemler, eniyileme teknikleri ve Excel uygulamaları
- İlişkisel veri tabanı oluşturulması, veri tabanından SQL ile veri çekilmesi ve Access uygulamaları
- Veri analizine ve karar vermeye yönelik olarak verinin görselleştirilmesi ve raporlanması ile Access ve PowerBI uygulamaları
- Veri analitiği süreci ile makine öğrenmesinin temelleri
- Sınıflandırma, kümeleme ve veri madenciliği yaklaşımları
- Bu yaklaşımlarda kullanılan karar ağaçları, yapay sinir ağları ve benzeri teknikler
- Bir işletmenin stratejisi doğrultusunda çeşitli fonksiyonel alanlarda veri analitiği ve iş zekâsının kullanılmasına yönelik uygulamalar
- Farklı yazılım araçları kullanılarak iş zekâsı uygulamalarının gösterilmesi
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Yüksek Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İş Zekası Uzmanları kamu kuruluşlarında, özel kuruluşlarda ve bağımsız olarak çalışabilirler.
İş zekâsı uzmanları başta aşağıdaki sektörler olmak üzere bütün sektörlerde görev yapabilir:
- E-ticaret
- İlaç
- Sanayi
- Bilişim
- Finans kuruluşları
- Bankalar
- Telekomünikasyon
- Otomotiv
- Lojistik
- Dış ticaret
- Enerji
- Sağlık
- Tekstil
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin 3 katı ile başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişiklik göstermekle birlikte asgari ücretin 3 katına kadar çıkabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
İş Zekası Uzmanları, akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptir.
İş hayatında ilerleme
Çalıştıkları işyerlerinde yönetici kademelerine yükselebilirler.
Benzer meslekler
- İş Analisti
- Sistem Analisti
Ek bilgiler
İş zekâsı, ham verilerin işlenerek anlam ve kullanışlılık kazandırılabilmesi süreçleridir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.