Tanım
Gümrük İşletme Meslek Elemanı; gümrük mevzuatı, gümrük müşavirliği, dış alım ve dış satım konularında ara insan gücü olarak çalışan kişidir.
Görevler
- Kara, deniz, hava ve demiryolu ile taşınan eşyanın aktarma ve transit gümrük işlemlerini, gümrük kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak yapar.
- Kaçakçılığa engel olmak için gerekli yasal işlemleri yapar.
- Dış ticaret ve ekonomik gelişmeleri yakından izler.
- Gümrüğe ait ekonomik, ticari ve mali konular hakkındaki uygulamaları yapar.
- Ticaret ve ödeme anlaşmaları ile Dış Ticaret Rejimi ve Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve tebliğlerin gümrüğe ilişkin hükümlerini uygular.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Bilgisayar
- Daktilo
- Faks
- Teleks
- Hesap makinesi
- Her çeşit büro aletleri
- Ordino
- Manifesto
- Beyannameler
- İrsaliye
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gümrük İşletme Meslek Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- İstatistik, hukuk ve sosyal bilimler alanlarına ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak
- Güvenilir, dikkatli ve sabırlı olmak
- Hızlı ve sağlıklı kararlar verebilmek
- Kişilerle iyi iletişim kurabilmek
- Günlük değişikliklere uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Gümrük İşletme Meslek Elemanları genelde büro ortamında ve çoğu zaman masa başında çalışır. Çalışma ortamları genellikle gürültüsüz, sessiz, düzenli ve kapalı alanlardır.
Bazen sahada ve açık alanlarda çalışmak da gerekebilir. Meslek elemanı çalışırken ithalat ve ihracatçılarla, meslektaşlarıyla ve çalıştığı yerdeki diğer elemanlarla iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının Gümrük İşletme bölümünde verilmekteydi. Bölüm adının Dış Ticaret olarak değiştirilmesi nedeniyle Gümrük İşletme adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgiler, Gümrük İşletme bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır. Ayrıntılı bilgi için Dış Ticaret Meslek Elemanı meslek bilgi dosyasına bakılması belirtilmiştir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Gümrük İşletme ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi ön lisans düzeyinde iki yıldır.
Eğitim süresince, mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Gümrük İşletme ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gümrük İşletme Meslek Elemanları şu alanlarda iş bulma olanağına sahiptir:
- Gümrük müdürlükleri
- İthalat ve ihracat büroları
- Gümrük müşavirlikleri
Ayrıca kendi işlerini kurarak serbest olarak da çalışabilirler.
Ülke dış ticaret hacminin ekonomik açıdan önem taşıması, bu alanda nitelikli meslek elemanlarına olan ihtiyacın artmasına katkı sağlamıştır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün sağladığı kredi olanaklarından yararlanabilirler.
Ayrıca zorunlu staj süresi olan en az 40 günlük staj süresince, işletmenin ücret politikasına göre öğrenciler bir miktar ücret elde edebilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç; çalışılan kurumun statüsüne, çalışma süresine ve üstlenilen sorumluluk derecesine göre değişmektedir.
Kamu sektöründe çalışanların kazançları 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre belirlenmektedir. Özel sektörde çalışanların kazançları ise çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin bilgisine, tecrübesine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre belirlenmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Gümrük İşletme ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kamu sektöründe işe başlayanlar, gerekli şartları taşıdıkları ve yapılacak sınavlarda başarılı oldukları takdirde yönetici pozisyonuna geçebilirler.
Özel sektörde ithalat ve ihracat firmalarında çalışanlar, tecrübe ve deneyimlerine göre yönetici olabilirler.
Gümrük komisyoncusu yanında çalışanlar, sınavlarda başarılı olmak kaydıyla gümrük komisyoncusu olabilirler.
Benzer meslekler
- Gümrük müşaviri
- Gümrük işletmecisi
- Gümrük müfettişi
- Sigortacı
- Kambiyocu
Ek bilgiler
Gümrük İşletme Meslek Elemanı:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim elemanları
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
