Tanım
Ekonomist; kıt kaynakların insan ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şekilde kullanılması, sınırsız insan ihtiyaçlarından kıt kaynaklarla karşılanacak olanların belirlenmesi, ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetlerin üretiminde kaynakların en iyi şekilde dağıtılması ve üretilen mal ve hizmetlerin bölüşümü konularında çalışan kişidir.
Görevler
Ekonomistlerin görevleri çalıştıkları kuruma göre değişir. Genellikle hammadde ve insan gücü kaynaklarının en kârlı biçimde ürüne dönüştürülmesi ve üretilen mal ve ürünlerin tüketiciye ulaştırılması konusunda planlama yaparlar.
- Mal veya hizmetin maliyetini ve satıştan alınacak kârı hesaplayarak fiyatını belirler.
- İş piyasasındaki değişmeler ile toplumun çeşitli alanlardaki işgücü ihtiyacını belirler.
- Para değerinin düşmesi ve enflasyon gibi olayların dışalım ve dışsatıma etkilerini inceler.
- Piyasa araştırmaları için veri toplama yöntemlerini geliştirir.
- Enflasyon, kâr oranları, istihdam ve enerji maliyeti konularında incelemeler yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Ekonomistlerin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çeşitli konularda yazılmış kitap, dergi ve istatistiki bilgileri içeren kaynak yayınlar
- Çeşitli büro malzemeleri
- Muhasebe defteri ve gerekli dokümanlar
- Faaliyet alanına giren konularda kullanılan çeşitli evrak ve belgeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ekonomist olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayısal düşünme yeteneğine sahip olmak
- Sosyoloji, ekonomi, hukuk ve istatistik konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak
- Araştırma ve incelemeye meraklı olmak
- İletişim ve işbirliğine açık olmak
Yaratıcılık da bu alanda başarıyı artıran bir özelliktir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Ekonomistler görev yaptıkları kurumlarda büro ortamında çalışırlar. İşletmeci, maliyeci ve istatistikçi gibi diğer araştırmacı ve uygulayıcılarla işbirliği yaparlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, çeşitli üniversitelerin İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri, Siyasal Bilgiler Fakülteleri ve İktisat Fakültelerinin “İktisat” veya “Ekonomi” bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “İktisat” veya “Ekonomi” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olarak okutulur.
Bunun yanında aşağıdaki dersler de eğitim programında yer alır:
- Matematik
- Toplumbilim
- Hukuk
- Yabancı Dil
- Bilgisayar
- Türk Dili
- Beden Eğitimi
- Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “İktisat” veya “Ekonomi” lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ekonomistler kamu ve özel sektöre ait kurum ve kuruluşlarda çalışabilirler. Hammadde ve insan gücü kaynaklarının kullanımına ilişkin bölümlerde, üretim, planlama ve ticaret bölümlerinde görev alabilirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Bankalar
- Sigorta şirketleri
- Borsa ve aracı kurumlar
- Eğitim ve araştırma kurumları
- Kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık
- Özel ve kamu kuruluşlarında yöneticilik
- Özel ve kamu kuruluşlarında danışmanlık
Çalışma alanları geniştir. Özellikle yabancı dil ve bilgisayar kullanmasını bilen elemanların iş bulma olanakları daha iyidir.
Gelecekte meslekte görülebilecek değişiklikler
Ekonomistler oldukça geniş bir alanda hizmet verdikleri için bankacılık, sigortacılık, muhasebecilik, borsa, pazarlamacılık, ithalat, ihracat, parasal konular, ekonomik sorunlar ve çözüm yolları gibi konulardaki gelişmelerin izlenmesi önemlidir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun vermiş olduğu öğrenim ve harç kredisini alabilirler.
Eğitim sonrası
Çalışma alanları geniş ve kapsamlı olduğundan ekonomistlerin aldıkları ücretler değişiklik gösterir. Devlet memuru olarak çalışanlar, yasalarla belirlenen ücreti alır.
Özel sektörde çalışanlar ise bilgi, beceri ve deneyimlerine göre değişik düzeylerde ücret alabilirler. Kaynak dosyada, ücret düzeyinin asgari ücretin 2 katından daha fazla olduğu belirtilmiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapılabilir. Ekonomistler araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çeşitli kamu ve özel kuruluşlarda aşağıdaki görevlere yükselme olanakları vardır:
- Genel müdürlük
- Denetmenlik
- Kontrolörlük
- Müfettişlik
- Uzmanlık
Mesleğin çalışma alanları geniş ve kapsamlı olduğundan, ekonomistler farklı görev ve sorumluluklar üstlenebilirler. Bu gelişim kişinin bilgi ve yeteneğine göre değişmektedir.
Benzer meslekler
- Ekonometrist
- İşletmeci
- İşletme Mühendisi
- Maliyeci
- Muhasebeci
- Tarım Ekonomisi
- Turizm ve Otelcilik İşletmecisi
- Pazarlamacı
Ek bilgiler
Ekonomistlerin görevleri arasında aşağıdakiler de yer alır:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000
- Üniversitelerin web siteleri
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.